Οι εχθροί της δημοκρατίας: τα αντανακλαστικά του δημοκρατικού πολιτεύματος απέναντι στην άκρα Δεξιά
Βούρκας, Παναγιώτης Μ.
2025
Η δημοκρατία αποτελεί τη δικαιότερη οδό διαμόρφωσης της συλλογικής βούλησης παρέχοντας ίσες ευκαιρίες συμμετοχής στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για το πως θα μπορούσε να κυβερνηθεί μια πολιτική κοινότητα. Το πραγματικό νόημα πίσω από το πολιτικό σύστημα που ονομάζουμε δημοκρατία, είναι ότι παραμένει ανοικτό στην υλοποίηση των πολιτικών στόχων όλων των πολιτικών ομάδων, επιτρέπει κάθε διορθωτική αλλαγή των πολιτικών αποφάσεων της πλειοψηφίας και αναγνωρίζει το δικαίωμα σε κάθε μειοψηφία να καταστεί με δημοκρατικό τρόπο πλειοψηφία. Ένα από τα βασικά συστατικά της φιλελεύθερης δημοκρατίας είναι η ύπαρξη πολιτικών κομμάτων τα οποία ανταγωνίζονται για την ανάληψη και άσκηση της εξουσίας αποδεχόμενα ένα ελάχιστο δημοκρατικών κανόνων που εγγυώνται την ελεύθερη και ισότιμη πολιτική τους συμμετοχή στη δημοκρατία. Τι συμβαίνει όμως όταν μεταξύ των πολιτικών δρώντων παρεισφρέουν πολιτικά κόμματα που απορρίπτουν τις δημοκρατικές αξίες και τους κανόνες της ενώ απολαμβάνουν ισότιμα τα δικαιώματα συμμετοχής με τους άλλους δημοκρατικούς δρώντες; Ποια στάση τηρεί μια φιλελεύθερη δημοκρατία απέναντι σε ένα μόρφωμα όπως η Χρυσή Αυγή που έχει χαρακτηριστικά κομματικής πολιτοφυλακής, δομείται και δραστηριοποιείται ως ιδιωτικός στρατός και η ηγεσία της ενορχηστρώνει, παραγγέλνει ή και συμμετέχει συστηματικά σε πράξεις πολιτικής βίας; Στην πρώτη περίπτωση η δημοκρατία έρχεται αντιμέτωπη με μια «παθολογική ομαλότητα» («pathological normalcy»)(Mudde, 2010:1167) ενώ στη δεύτερη με μια βαριά παθολογία. Η εκλογική επιτυχία των ακροδεξιών κομμάτων αποτέλεσε μια από τις δραματικότερες πολιτικές εξελίξεις για τις σύγχρονες δημοκρατίες. Πολλές μελέτες του ακροδεξιού φαινομένου περιγράφουν την ακροδεξιά ως έναν πολιτικό παρία ασύμβατο για δημοκρατικά περιβάλλοντα που απειλεί ουσιαστικά και αναπόσπαστα στοιχεία της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Μολονότι η σύσταση και η λειτουργία των πολιτικών κομμάτων στις δυτικές δημοκρατίες είναι κατά κανόνα ελεύθερη, αφθονούν οι εξαιρέσεις περιστολής θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών στη βάση του ¨σωφρονισμού¨ για όσους αντιφάσκουν προκαλώντας ανοικτά τον φιλελεύθερο κοινοβουλευτικό χαρακτήρα της δημοκρατίας.
Download PDF
View in repository
Browse all collections