Επίδραση του μέσου ανάγνωσης στην κατανόηση κειμένου των μαθητών Δημοτικού

Η παρούσα ερευνητική εργασία επιχείρησε να διερευνήσει την επίδραση του μέσου παρουσίασης του κειμένου στην αναγνωστική κατανόηση των μαθητών της Πέμπτης και Έκτης τάξης του Δημοτικού σχολείου. Για τον σκοπό αυτό δύο ομάδες μαθητών ανέγνωσαν το ίδιο κείμενο: η πρώτη ομάδα σε ηλεκτρονική και η δεύτερη σε έντυπη μορφή. Ακολούθησε η σύγκριση της επίδοσης των δύο ομάδων που σε γνωστικά έργα ενδεικτικά της αναγνωστικής κατανόησης. Τα αποτελέσματα που συγκεντρώθηκαν παρουσιάζουν σύμφωνες με τη βιβλιογραφία στατιστικά σημαντικές διαφορές, καταγράφοντας έτσι τη διαφοροποίηση στην αναγνωστική κατανόησης μεταξύ ηλεκτρονικού και εντύπου κειμένου σε δείγμα μαθητικού πληθυσμού. Πιο συγκεκριμένα: (α) Σημειώθηκε αναντιστοιχία πρόβλεψης – πραγματικής επίδοσης των συμμετεχόντων που διάβασαν το κείμενο στο ηλεκτρονικό μέσο. Οι μαθητές που διάβασαν σε ψηφιακό περιβάλλον το κείμενο χαρακτήριζαν το κείμενο ευνόητο και την δική τους κατανόηση ως ικανοποιητική. Και οι δύο χαρακτηρισμοί έρχονται σε αντίθεση με την πραγματική τους επίδοση όπως μετρήθηκε από το ερευνητικό εργαλείο. (β) Καταγράφηκε μειωμένη ικανότητα των αναγνωστών σε οθόνη να διακρίνουν σφάλματα και να αξιοποιούν τα σημεία-κλειδιά του κειμένου που συνδέονται με την κεντρική ιδέα, παρά το γεγονός ότι μπορούσαν να επιτύχουν εξίσου καλή ανάκλησή τους με τους αναγνώστες σε έντυπο. Η υπεροχή των μαθητών που διάβασαν το κείμενο στην αναλογική του μορφή συνδέεται με το βάθος επεξεργασίας που τους επέτρεπε το μέσο παρουσίασης της πληροφορίας να επιτύχουν. (γ) Μαθητές που ανέγνωσαν την έντυπη εκδοχή του κειμένου ήταν σε θέση να επανεξετάσουν καλύτερα και να διορθώσουν αποτελεσματικότερα το περιεχόμενο των αρχικών τους απαντήσεων σε σχέση με τους συμμαθητές τους που ανέγνωσαν το κείμενο στο περιβάλλον του η/υ. Οι διορθώσεις και συμπληρώσεις αυτές δεν υπήρξαν απλά περισσότερες, αλλά και πιο εύστοχες σε σχέση με εκείνες των αναγνωστών της οθόνης. (δ) Οι μαθητές της ομάδας που διάβασε το κείμενο στην ηλεκτρονική του μορφή σημείωσαν αξιοποίηση των παρεχόμενων «υποδείξεων», με τη μορφή υπανιγμών που «φωτογραφίζουν» σημεία-κλειδιά του κειμένου σε πολύ μικρότερο βαθμό. Ακόμη, τα αποτελέσματα σκιαγραφούν μειωμένη προσβασιμότητα στις σχετικές με το θέμα πληροφορίες που κατείχαν οι μαθητές αυτοί προ της ανάγνωσης. (ε) Οι μαθητές που διάβασαν το έντυπο κείμενο χρησιμοποίησαν σε συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό υπογραμμίσεις και σημειώσεις ήδη από την πρώτη ανάγνωση του κειμένου.