Η κατάσταση των δασών στην Ευρωπαϊκή Ένωση: προκλήσεις και πλαίσιο πολιτικής

Είναι γεγονός, πως τα δάση παίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο, διατελώντας πολλές λειτουργίες χρήσιμες που αφορούν πολλές πτυχές της σύγχρονης κοινωνίας μας, καθώς φιλοξενούν το μεγαλύτερο μέρος της βιοποικιλότητας στην Ευρώπη, ρυθμίζουν το κλίμα, προσφέρουν πολλούς και ανανεώσιμους φυσικούς πόρους ενώ ταυτόχρονα συμβάλλουν στην αύξηση των θέσεων εργασίας και στην ευημερία και αναψυχή των πολιτών. Η ΕΕ δε διαθέτει κοινή δασική πολιτική και για το λόγο αυτό, οι πολιτικές που αφορούν τα δάση υλοποιήθηκαν μέσω των δασικών στρατηγικών και σχεδίων δράσης που αποσκοπούσαν στην θωράκιση και προστασία των δασών, στην διατήρηση του πολυλειτουργικού τους ρόλου, καθώς και στην βελτίωση της προσαρμοστικότητάς τους ενόψει της κλιματικής αλλαγής. Το πρώτο κείμενο που εστίασε στη αειφόρο δασική διαχείριση πρόκειται για το ψήφισμα που εξέδωσε το Συμβούλιο της ΕΕ έπειτα από ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που εστίασε στη βιώσιμη διαχείριση των δασών και τον πολυλειτουργικό τους ρόλο, την προστασία των δασών από τους πιθανούς κινδύνους, την ανάπτυξη και διαχείριση των αγροτικών περιοχών, τη βιοποικιλότητα, την πολύ μεγάλη σημασία και το ρόλο των δασών στην κλιματική αλλαγή και τη χρήση του ξύλου ως ανανεώσιμη πηγή ενέργειας. Ακολούθησε το Σχέδιο Δράσης για τα Δάση όπου και τέθηκαν οι βάσεις για τη δημιουργία μιας νέας ενιαίας ευρωπαϊκής δασικής στρατηγικής, ενώ ταυτόχρονα χρησίμευσε ως μέσο συντονισμού μεταξύ των κοινοτικών ενεργειών και των δασικών πολιτικών των κρατών μελών. Κύριος στόχος του υπήρξε η διατήρηση αλλά και η ενίσχυση της αειφόρου διαχείρισης των δασών. Το 2010, η Επιτροπή εξέδωσε την Πράσινη Βίβλο με σκοπό την περαιτέρω προστασία των ευρωπαϊκών δασών έναντι των συνεχώς αυξανόμενων προκλήσεων, που αποτελούν απόρροια της κλιματικής αλλαγής και μαστίζουν την ακεραιότητά τους αλλά και την αύξηση της πληροφόρησης σχετικά με τους δασικούς πόρους και τον τρόπο διαχείρισής τους. Το 2013 κρίθηκε αναγκαία η δημιουργία ενός νέου πλαισίου πολιτικής και μιας νέας προσέγγισης από την Ένωση προκειμένου να διατηρηθούν οι ισορροπίες, για αυτό και ανακοινώθηκε από την Επιτροπή μια νέα και ανανεωμένη Δασική Στρατηγική, η οποία και συνέβαλε στην επίτευξη πολλών κοινωνικών στόχων. Τη Στρατηγική αυτή, ακολούθησε δύο χρόνια αργότερα το πολυετές Σχέδιο για τα Δάση και τη Δασοκομία, το οποίο δομήθηκε σύμφωνα με τους οκτώ τομείς προτεραιότητας της νέας Δασικής Στρατηγικής της ΕΕ, παρέχοντας δράσεις, ημερομηνίες και στόχους για κάθε περιοχή. Ακόμα, κατανοώντας τους κινδύνους και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά δάση, η Επιτροπή προέβη το Δεκέμβρη του 2018 στην ανακοίνωση που αφορά την εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη, όπου και γίνεται μνεία για το πρόβλημα της αποψίλωσης και υποβάθμισης των δασών. Ο στόχος που τέθηκε ήταν η εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία των δασών ανά τον κόσμο, ειδικότερα των πρωτογενών δασών, αλλά και η αποκατάσταση των δασών με βιώσιμο και υπεύθυνο τρόπο. Τέλος, γίνεται αναφορά στην ελληνική δασική στρατηγική που υιοθετήθηκε πρόσφατα από την Κυβέρνηση και θέτει στόχους που συμβαδίζουν με εκείνους της ευρωπαϊκής δασικής στρατηγικής στην αντιμετώπιση των απειλών και την αειφόρο διαχείριση των δασών.