Μη-κρατικοί δρώντες και υβριδικές απειλές: θαλάσσια ασφάλεια και ευρωπαϊκές πολιτικές

Το μεταψυχροπολεμικό διεθνές περιβάλλον, ιδίως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, ανέδειξε τόσο τα όρια της κρατικής ικανότητας για την πλήρη διασφάλιση της ασφάλειας όσο και την αυξανόμενη δυνατότητα των μη-κρατικών οντοτήτων να ασκούν δυσανάλογη επιρροή μέσω συμβατικών και μη-συμβατικών μέσων ταυτόχρονα. Στο πλαίσιο αυτό, οι υβριδικές απειλές έχουν αναδειχθεί σε σύνθετο και πολυδιάστατο φαινόμενο, το οποίο εκδηλώνεται σε πολλαπλά επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου και του θαλάσσιου χώρου. Ο θαλάσσιος τομέας, λόγω της γεωγραφικής του έκτασης, των δυσχερειών διακυβέρνησής του και των ιδιαιτεροτήτων του νομικού πλαισίου που τον διέπει, συνιστά ευάλωτο πεδίο για την ανάπτυξη υβριδικών δραστηριοτήτων. Η παρούσα εργασία εξετάζει το ρόλο των μη-κρατικών δρώντων ως φορέων υβριδικών απειλών στη θάλασσα και τη θεσμική και επιχειρησιακή ανταπόκριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως οικονομικός, πολιτικός και ναυτιλιακός δρων, με εκτεταμένα θαλάσσια σύνορα, που επηρεάζεται άμεσα από τις ενδεχόμενες δυσμενείς παρακωλύσεις της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και κατ’επέκταση της εδραίωσης της θαλάσσιας ασφάλειας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μελέτη περίπτωσης της Κρίσης στην Ερυθρά θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν, ως απότοκος των εξελίξεων του Πολέμου στη Γάζα, και στην ευρωπαϊκή απάντηση μέσω της ανάληψης της ναυτικής επιχείρησης EUNAVFOR Aspides. Παράλληλα, η εργασία επιδιώκει να αναδείξει τις δυνατότητες , τις προκλήσεις και τα όρια της ΕΕ, ως πάροχος θαλάσσιας ασφάλειας σε ένα ολοένα και πιο απειλητικό και σύνθετο διεθνές περιβάλλον.