Καρλ Μαρξ: ζητήματα μετάβασης και οι επιβιώσεις στις σχεδιασμένες οικονομίες
Κάσου, Ιωάννα Ε.
2025
Τα ζητήματα μετάβασης που προκύπτουν από τη μαρξική θεωρία είναι πολύ σημαντικά τόσο για την ίδια τη θεωρία, όσο και για την ανθρώπινη πρακτική. Στην παρούσα εργασία, ο ερευνητικός σκοπός μας είναι η ανάλυση των μεταβατικών κοινωνιών μέσω της μαρξικής μεταβατικής θεωρίας καθώς και η συνάρτησή τους υπό το πρίσμα της μαρξιστικής βιβλιογραφίας. Το συμπέρασμα που προκύπτει από την έρευνά μας, είναι ότι η μαρξική μεταβατική θεωρία μάς παρέχει τη διάκριση ανάμεσα στις παραγωγικές δυνάμεις και τις παραγωγικές σχέσεις, τη σχέση της δομής και υπερδομής. Η διάκριση αυτή είναι αναγκαία για να μελετήσουμε τη δομή των μεταβατικών κοινωνιών που μεταβαίνουν από τον καπιταλισμό προς τον σοσιαλισμό. Επομένως, είναι ουσιώδες να δούμε πράγματι, πώς οι κοινωνίες, οι οποίες μπόρεσαν να πραγματοποιήσουν την προλεταριακή επανάσταση, ήταν σε θέση να ρυθμίσουν τις παραγωγικές σχέσεις και να διαχειριστούν τις παραγωγικές δυνάμεις. Κι αν ακόμη, η ρύθμιση και η διαχείρισή τους πραγματοποιήθηκε με έναν τρόπο μη ευνοϊκό, είναι εξίσου ουσιώδες, να εντοπιστούν πρακτικά οι αδυναμίες που προέκυψαν ή που ενδεχομένως να προκύπτουν στο μέλλον στις μεταβατικές κοινωνίες. Η έρευνά μας, αναφορικά με τις μεταβατικές κοινωνίες, δείχνει ότι ανάμεσα στην πρώτη και την ανώτερη φάση του κομμουνισμού, είναι αναγκαίος ένας ριζικός μετασχηματισμός των παραγωγικών μονάδων, ώστε να αναδυθεί μια νέα υλική βάση, η οποία θα προσιδιάζει στην κομμουνιστική κοινωνία. Η δικτατορία του προλεταριάτου δεν μπορεί να επιβάλλει μια τέτοια μεταβολή, αλλά η τελευταία έρχεται ως αποτέλεσμα ιδεολογικής, πολιτικής ρήξης με τις παλιές καπιταλιστικές σχέσεις που διατηρήθηκαν. Μόλις, η επανάσταση αυτή πραγματοποιηθεί, τότε η περίοδος της μετάβασης φαίνεται να ολοκληρώνεται.
Download PDF
View in repository
Browse all collections