Οι απαρχές του αντικομμουνισμού στην Ελλάδα (1911-1920)
Παπαντωνίου, Ιάσων
2025/10/02
Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη γένεση του ελληνικού αντικομμουνιστικού φαινομένου κατά την περίοδο 1911-1920, αναδεικνύοντας πτυχές του αντικομμουνισμού σε ένα επίπεδο δημόσιου λόγου μέσα από τον Τύπο της εποχής. Η ανάλυση αυτή καταδεικνύει την πολιτική διεργασία που προηγείται της “επίσημης” θεσμοθέτησης του αντικομμουνισμού, ανιχνεύοντας πρώιμες μορφές αντισοσιαλιστικού και αντικομμουνιστικού λόγου. Ο Τύπος της περιόδου που εξετάζεται (φιλελεύθερος, συντηρητικός, σοσιαλιστικός) αποκαλύπτει την έκταση που καταλαμβάνει ο αντισοσιαλιστικός και αντικομμουνιστικός λόγος, ταυτίζοντας τον κομμουνισμό με το ξένο, το εβραϊκό, το σλαβικό και το αντεθνικό.
Η εργασία αναλύει την πολυσύνθετη σύζευξη φιλελευθερισμού, εθνικισμού και αντισημιτισμού, ενώ υποστηρίζει πως ο πρώιμος αντικομμουνισμός συγκροτείται ως εργαλείο εθνικής ομογενοποίησης, όσο και ως απόρροια της εθνικής ιδεολογίας. Η λειτουργία του Τύπου στην κατασκευή του σοσιαλιστή ως απειλή για τον εθνικό κορμό και την κοινωνική ευταξία, αποτελεί έναν ειδικό παράγοντα όξυνσης της εναντίωσης στον σοσιαλισμό-κομμουνισμό. Η μελέτη επίσης παρουσιάζει τα μέσα τα όποια χρησιμοποιήθηκαν ώστε να αναχαιτιστεί η διάδοση των σοσιαλιστικών ιδεών, όπως η χρήση αντισημιτικού λόγου. Η μορφή του Εβραίου σοσιαλιστή Αβραάμ Μπεναρόγια ειδικότερα συγκεντρώνει όλα τα πυρά του αστικού Τύπου, ως ενσάρκωση όλων των αντικομμουνιστικών φόβων. Τέλος, η ελληνική εκστρατεία στην Ουκρανία αναλύεται ως την κορύφωση της ιδεολογικής συστοίχισης του ελληνικού κράτους με τη Δύση μέσω του αντικομμουνισμού.
Download PDF
View in repository
Browse all collections