Περί εγκατάλειψης: η βιοπολιτική των «αζήτητων» νεκρών σωμάτων μέσα από τους λόγους των ειδικών

Οι αζήτητες ανθρώπινες σοροί θεωρούνται ένα ιστορικό, πολιτικό και κοινωνικό φαινόμενο με διεθνείς διαστάσεις. Με αφετηρία το νομικό και διοικητικό πλαίσιο διαχείρισης των αζήτητων και αγνώστων στοιχείων σορών στην Ελλάδα και σε άλλα πολιτισμικά συμφραζόμενα και σύμφωνα με τη ρήση του Giorgio Agamben ότι «οι οργανισμοί ανήκουν στη δημόσια εξουσία», εξετάζεται πώς η μεταθανάτια διαχείριση των αζήτητων σωμάτων από τις κρατικές υπηρεσίες διαιωνίζει τη στερεότυπη αναπαραγωγή της έννοιας του «αζήτητου» ως υποκειμένου με συγκεκριμένα κοινωνικά χαρακτηριστικά. Ως εκ τούτου, η κρατική διαχείριση του αζήτητου νεκρού μετατρέπεται σε «εγκαταλειπτική διαδικασία» με στόχο οποιοδήποτε υποκείμενο θεωρείται κοινωνικά αλλότριο. Σε αυτή τη βάση ο θάνατος θα εξεταστεί ως ένα κοινωνικό και πολιτικό συμβάν που καθορίζει την ταυτότητα των υποκειμένων και θα συνδεθεί με τη θεωρία της βιοεξουσίας – κατά τη Φουκωική παράδοση – που υποστηρίζει ότι συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες εκθέτονται στο θάνατο. Μέσα από τα εθνογραφικά δεδομένα που προέκυψαν από την επιτόπια έρευνα σε διάφορους «τόπους θανάτου», αναδεικνύεται η σημασία παραγόντων όπως η κοινωνική τάξη, η οικονομική και πολιτική κατάσταση των υποκειμένων, ο ηθικός βίος, τα προβλήματα υγείας, η φυλή, ο βαθμός απομόνωσης στο αστικό περιβάλλον και η ύπαρξη ή μη ύπαρξη των οικογενειακών δεσμών στην αναγνώριση ενός σώματος ως αζήτητου. Στη βάση των παραπάνω παραγόντων, το Κράτος έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί νέες «φύσεις» και κανονικότητες και να εφαρμόζει την εγκαταλειπτική πρακτική της αδιαφορίας κατά το δοκούν. Παράλληλα, αναταράσσονται οι παγιωμένες θέσεις των ειδικών σχετικά με την κοινωνική «φύση» του αζήτητου σώματος και φανερώνεται ότι υπό συνθήκες και δίχως πολιτική αναγνώριση από την πλευρά των κρατικών Αρχών, κάθε υποκείμενο μπορεί να είναι ένας εν δυνάμει homo sacer.