Εργατική δύναμη και βιοεξουσία: από το υποκείμενο της πειθαρχίας στο υποκείμενο της επίδοσης

Στόχος της εργασίας είναι να ερευνήσει το ζήτημα της μετάβασης από ένα καθεστώς πειθαρχικών ρυθμίσεων της εργατικής δύναμης (φορντικό - τεϊλορικό παράδειγμα) σ’ ένα καθεστώς ευέλικτης/ ανταγωνιστικής ρύθμισης της εργατικής δύναμης, που στην σχετική βιβλιογραφία αποδίδεται με τους όρους «μεταφορντισμός», «ευέλικτο παράδειγμα» κ.α. Η κατάρρευση ή η χαλάρωση των άκαμπτων γραφειοκρατικών δομών της φορντικής επιχείρησης και η κρίση των πειθαρχικών πρακτικών έδωσε προσωρινά την εντύπωση μιας διαδικασίας απελευθέρωσης του εργαζόμενου. Μια πιο προσεκτική ματιά, ωστόσο, στο αναδυόμενο ευέλικτο και δικτυακό μοντέλο οργάνωσης των επιχειρήσεων μπορεί να καταδείξει ένα νέο σύνολο τεχνικών ελέγχου και διαχείρισης του παραγωγικού υποκειμένου, τεχνικές που ήδη επεξεργάζονται και εφαρμόζονται από το σύγχρονο μετα – τεϊλορικό management και θέτουν στο επίκεντρο τον υποκειμενικό παράγοντα της εργασίας. Η μεταφορντική μέριμνα για την υποκειμενικότητα ανανεώνει και εντατικοποιεί τις μορφές βιοεξουσίας που δρουν στην παρούσα συνθήκη. Η φουκωϊκή κατηγορία της βιοεξουσίας και η μαρξική κατηγορία της εργατικής δύναμης, διαμορφώνουν από κοινού την εννοιολογική βάση του κειμένου που ακολουθεί.