Οι λειτουργίες της διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού στους πολιτιστικούς οργανισμούς

Η διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί μια από τις βασικότερες λειτουργίες των οργανισμών εν γένει, αλλά και των πολιτιστικών οργανισμών συγκεκριμένα, των οποίων βάση και κινητήρια δύναμη αποτελούν οι εργαζόμενοι σε αυτούς. Έτσι θεωρήθηκε σκόπιμο, δεδομένης της σημασίας της σωστής διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού, αλλά και της εφαρμογής των βέλτιστων πρακτικών, να πραγματοποιηθεί μια έρευνα στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος μεταπτυχιακών σπουδών, που αφορά στην πολιτιστική διαχείριση, που θα χαρτογραφήσει την κατάσταση αναφορικά με την διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού στους πολιτιστικούς οργανισμούς της Ελλάδας. Τα βασικά ερευνητικά ερωτήματα που απασχόλησαν την παρούσα εργασία ήταν, αν υπάρχουν ή όχι στελεχωμένα και αυτόνομα τμήματα διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού στους πολιτιστικούς οργανισμούς, καθώς και από ποιους επιτελούνται οι λειτουργίες της ΔΑΔ. Παράλληλα επιμέρους ερωτήματα που απασχόλησαν την έρευνα ήταν αν και κατά πόσο συμμετέχει το τμήμα διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού και οι επαγγελματίες της ΔΑΔ στην χάραξη της στρατηγικής των οργανισμών και στην λήψη σημαντικών αποφάσεων, ποιο είναι το είδος των σπουδών των ανθρώπων που είναι επιφορτισμένοι με τις αρμοδιότητες της διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού, εάν εντοπίζονται διαφορές ανάμεσα στους φορείς που αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ποιο είναι το προφίλ του ικανού ηγέτη και διευθυντή της διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού, ποιες είναι οι προκλήσεις που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι οργανισμοί στο άμεσο μέλλον, αλλά και αν υπάρχουν ή όχι εξωτερικοί συνεργάτες όσον αφορά κάποιες από τις λειτουργίες του ανθρώπινου δυναμικού. Η μεθοδολογία που επιλέχθηκε ως η πιο κατάλληλη για την διεξαγωγή της παρούσας έρευνας ήταν η ποιοτική, με πραγματοποίηση συνεντεύξεων σε βάθος, στους υπεύθυνους της διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού των πολιτιστικών οργανισμών της πρωτεύουσας. Το δείγμα αποτελείται από δέκα οργανισμούς, το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο, το Πολεμικό Μουσείο, την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Εβραϊκό Μουσείο, το Ίδρυμα Ευγενίδου, το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το Πολιτιστικό Ίδρυμα του Ομίλου Πειραιώς και το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Πραγματοποιήθηκαν δια ζώσης εννέα συνεντεύξεις, ενώ μια συνέντευξη πραγματοποιήθηκε τηλεφωνικά. Οι θεματικοί άξονες της έρευνας που προέκυψαν από την ανάλυση των αποτελεσμάτων, ήταν οι λειτουργίες του ανθρώπινου δυναμικού στους πολιτιστικούς οργανισμούς, το προφίλ των υπεύθυνων για την διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού στους πολιτιστικούς οργανισμούς, η στρατηγική των πολιτιστικών οργανισμών και ο ρόλος που διαδραματίζει η διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού στη διαμόρφωση της και τα χαρακτηριστικά του ικανού ηγέτη στους πολιτιστικούς οργανισμούς και οι προκλήσεις που θα κληθεί να αντιμετωπίσει στο μέλλον. Από τα αποτελέσματα εξήχθη, ότι οι οργανισμοί σε ορισμένα πεδία εφαρμόζουν σωστές πρακτικές, αλλά υπάρχουν σημαντικά σημεία που επιδέχονται βελτίωσης. Είναι ενδεικτικό πως οι περισσότεροι οργανισμοί δεν διαθέτουν αυτόνομα, στελεχωμένα τμήματα διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού, ενώ ακόμα και στις περιπτώσεις που αυτά υπάρχουν οι αρμοδιότητες τους είναι αρκετά περιορισμένες. Παράλληλα οι υπεύθυνοι για την διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού δεν συμμετέχουν ούτε στην χάραξη της στρατηγικής των οργανισμών, αλλά ούτε και στην λήψη σημαντικών αποφάσεων, αφού ο ρόλος τους είναι περισσότερο συμβουλευτικός εάν και εφόσον ζητηθεί η γνώμη τους σχετικά με ένα θέμα. Τέλος όλοι οι ερωτηθέντες ανέδειξαν ως μια από τις βασικότερες μελλοντικές προκλήσεις για την διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού των πολιτιστικών οργανισμών, την στελέχωση τους, αφού η μείωση του ήδη υπάρχοντος έμψυχου δυναμικού, κυρίως λόγω συνταξιοδοτήσεων, σε συνδυασμό με την έλλειψη οικονομικών πόρων, που εμποδίζει την πραγματοποίηση προσλήψεων νέων εργαζομένων, φαίνεται πως θα αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα θέματα προς επίλυση τα επόμενα χρόνια.