Επιστημική βία και ηθικός ακτιβισμός στην κοινωνική εργασία με πρόσφυγες στην Ελλάδα. Εμπειρίες και απόψεις κοινωνικών λειτουργών από το προσφυγικό πεδίο

Η παρούσα εργασία διερευνά την έννοια της επιστημικής βίας και αδικίας στο πλαίσιο της κοινωνικής εργασίας με πρόσφυγες στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας τις θεωρητικές της αφετηρίες καθώς και τις πρακτικές της συνέπειες. Εστιάζει στις μορφές μαρτυρικής και ερμηνευτικής αδικίας, όπως τις ανέπτυξε η Miranda Fricker και τη σύνδεσή τους με τις θεωρίες του Michel Foucault για τη σχέση γνώσης και εξουσίας, του Giorgio Agamben για την κατάσταση εξαίρεσης και τη βιοπολιτική, καθώς και της Gayatri Spivak για τον υποτελή λόγο. Μέσα από αυτές τις προσεγγίσεις αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο οι φωνές των προσφύγων αποσιωπώνται ή ερμηνεύονται μέσα από κυρίαρχα πλαίσια γνώσης, οδηγώντας σε θεσμικό αποκλεισμό και κοινωνική αορατότητα. Παράλληλα, η εργασία αναδεικνύει τον ρόλο του ηθικού ακτιβισμού ως μορφή επιστημικής αντίστασης. Οι κοινωνικοί/ές λειτουργοί καλούνται να υπερβούν θεσμικά όρια όταν αυτά συγκρούονται με την προστασία των δικαιωμάτων των εξυπηρετούμενων, αναλαμβάνοντας ρόλους συνηγορίας, συλλογικής δράσης και κοινωνικής αλλαγής. Η διαθεματικότητα, η κριτική θεωρία, η αποαποικιοποίηση της γνώσης και η ηθική της φροντίδας, ενισχύουν την κατανόηση της πολυπλοκότητας της καταπίεσης και της ανάγκης για πρακτικές που ανταποκρίνονται στις πολλαπλές εμπειρίες αποκλεισμού. Στο ερευνητικό μέρος, πραγματοποιείται ποιοτική έρευνα με ημιδομημένες συνεντεύξεις δέκα κοινωνικών λειτουργών. Συμπερασματικά, τεκμαίρεται ότι η κοινωνική εργασία με πρόσφυγες δεν μπορεί να νοηθεί ως αξιακάαποστασιοποιημένη και ουδέτερη επαγγελματική πρακτική, αλλά οφείλει να ενσωματώνει τον ηθικό ακτιβισμό ως θεμελιώδη πτυχή της επαγγελματικής ταυτότητας, με στόχο την προαγωγή της κοινωνικής δικαιοσύνης και την προάσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.