Από το κράτος πρόνοιας στο κράτος εθνικής ασφάλειας: η πολιτική διαχείριση της δημοσιονομικής κρίσης του 2008 και της πανδημίας του 2020

Σκοπός της παρούσα εργασίας είναι η κριτική διαπραγμάτευση του τρόπου με τον οποίο οι ελληνικές κυβερνήσεις διαχειρίστηκαν την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και αντίστοιχα το καθεστώς διαχείρισης της πανδημίας που ξέσπασε το 2020.Η διαπραγμάτευση των δύο κρίσεων εν αντιθέσει με τις διακηρύξεις της πολιτικής εξουσίας δεν αποτελεί αντανακλαστική απάντηση του κράτους έναντι μιας αναπάντεχης κατάστασης με γνώμονα το «γενικό συμφέρον» . Απεναντίας, η διαχείριση των κρίσεων αποτελεί για το πολιτικοοικονομικό κατεστημένο ευκαιρία ενεργοποίησης πολιτικών εργαλείων για τη δρομολόγηση διαδικασιών που ελάχιστη σχέση έχουν με τα αφηγήματα που αναπαράγονται κατά κόρον από τα μείζονα κανάλια επικοινωνίας. Αναζητώντας τη θεωρητική καταγωγή αυτών των εργαλείων, μπορούμε να διακρίνουμε τη σύνδεση των πολιτικών που εφαρμόστηκαν για τη διαχείριση της χρηματοπιστωτικής και της υγειονομικής κρίσης με τις προγραμματικές αρχές του νεοφιλελευθερισμού και συγκεκριμένα της αμερικανικής του εκδοχής, όπως αυτή διαμορφώθηκε από τα μέσα του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα. Μέσα από τη αντιπαραβολή του κράτους πρόνοιας και του κράτους ασφαλείας, θα επιχειρηθεί η ανάδειξη της μακροϊστορικής συγγένειας του τελευταίου με το αστικό κράτος των αρχών της καπιταλιστικής ανάπτυξης και το πώς η κατίσχυση του νεοφιλελεύθερου κυβερνητικού παραδείγματος συνδέεται με την ανάδυση των αντικειμενικών συνθηκών για τη λειτουργία ενός ολοκληρωτικού, παγκόσμιου καπιταλισμού. Επιπλέον, στη βάση της παραπάνω υπόθεσης θα προσπαθήσουμε να αναδείξουμε την αντίφαση ανάμεσα στο δημοκρατικό ιδεώδες και τον αυταρχικό παρεμβατισμό, συμφυή στην πολιτική οργάνωση του ακραίου ανταγωνισμού της αγοράς. Παράλληλα με την υλοποίηση των όρων λειτουργίας μιας ανταγωνιστικής οικονομίας της αγοράς, οι πολιτικές αυτές παρουσιάζουν και μια δεύτερη πτυχή που δε συνδέεται άμεσα με το οικονομικό, παρότι η πραγματοποίησή της είναι απαραίτητη για την βέλτιστη λειτουργία της πρώτης. Πρόκειται για την ιδεολογικοπολιτική ευθυγράμμιση του κοινωνικού συνόλου με τα συμφέροντα της καπιταλιστικής τάξης και την φυσικοποίηση της εξουσίας της στις συνθήκες μιας ακραίως ανταγωνιστικής, παγκοσμιοποιημένης αγοράς. Μέσω της συγκριτικής αντιπαραβολής των ενεργειών της πολιτικής ηγεσίας θα προσπαθήσουμε να αναδείξουμε την σταδιακή εδραίωση των μηχανισμών του κράτους ασφαλείας κατά τη μνημονιακή περίοδο και την κλιμάκωσή τους με αφορμή την πανδημία.