Ανθρωπιστική προσέγγιση και εφαρμογή του Νέου Συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο: ο ρόλος του Frontex στη συνοριακή πολιτική της Ε.Ε

Σκοπό της παρούσας διπλωματικής εργασίας συνιστά η κριτική εξέταση του Νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο με επίκεντρο το κενό μεταξύ της ανθρωπιστικής ρητορικής που το συνοδεύει και της πρακτικής υλοποίησης των ρυθμίσεών του, εντός του πλαισίου της συνοριακής διακυβέρνησης της Ε.Ε. Το ερευνητικό ερώτημα αυτής της διάστασης λόγων και έργων, θα επιχειρηθεί να ιδωθεί μέσα από την κανονικοποίηση των διαδικασιών ελέγχου και επιτήρησης, όπως αυτό μεταφράζεται στο ρόλο και στο καθηκοντολόγιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex). H εργασία βασίζεται στην υπόθεση ότι, παρά την διακηρυγμένη ανθρωποκεντρική της στοχοθεσία, η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται να μεταβάλλει το ενωσιακό κεκτημένο κατά τρόπο συμβατό με τη λογική του ελέγχου και της επιτήρησης, θέτοντας σε κίνδυνο ουσιαστικές εγγυήσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ενισχύοντας άμεσα και έμμεσα τις επιχειρησιακές και ελεγκτικές αρμοδιότητες του Οργανισμού. Η ουσιαστική αυτή αναβάθμιση, μέσα σε ένα περιβάλλον αμφισβητούμενης λογοδοσίας, έρχεται να δοκιμάσει εκ νέου τις δικλείδες ασφαλείας και προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η συστηματική ανάλυση – των κατά την κρίση του γράφοντος – βασικών κανονισμών του Νέου Συμφώνου (αλλά και πλέον συναφών με το έργο του Frontex), αναδεικνύει την αδιάλειπτη ένταση μεταξύ αποτελεσματικής συνοριακής διαχείρισης και ουσιαστικής προάσπισης των δικαιωμάτων προσφύγων και μεταναστών. Τέλος, επιβεβαιώνεται ο μετασχηματισμός του Frontex σε βασικό φορέα πολιτικών ελέγχου και επιτήρησης, αμφισβητώντας τη συνέπεια μεταξύ των διακηρύξεων της νέας συνοριακής διακυβέρνησης και του σεβασμού των αρχών του κράτους δικαίου.