Οι μετακινήσεις μειονοτικών της Θράκης στην Ημαθία: όψεις μιας άγνωστης ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης

Η μόνη αναγνωρισμένη μειονότητα της Ελλάδας είναι η μουσουλμανική μειονότητα της Δυτικής Θράκης, όπως ορίζεται, στη Συνθήκη της Λοζάνης (24 Ιουλίου 1923). Τι συμβαίνει όμως όταν μέρος του πληθυσμού της μετακινείται σε περιοχή εκτός της ορισμένης; Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τις μετακινήσεις μελών της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης προς το νομό Ημαθίας, φαινόμενο που, αν και παρέμεινε στο περιθώριο της επίσημης ιστοριογραφίας, συνιστά κρίσιμη όψη της μεταπολεμικής ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης. Διερευνώνται οι κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες που προκάλεσαν το εν λόγω εσωτερικό μεταναστευτικό ρεύμα που εμφανίστηκε περίπου στα μέσα της δεκαετίας του 1940 και ερευνάται η εξέλιξη της πολιτισμικής ταυτότητας της μειονότητας στο νέο της περιβάλλον μέσα στο χρόνο. Μέσα από την ανάλυση βιβλιογραφικών πηγών, προφορικών μαρτυριών και τοπικών αρχείων, η εργασία αναζητά την διαμόρφωση της εθνοτικής ταυτότητας των μειονοτικών στην Ημαθία (ετεροπροσδιορισμός και αυτοπροσδιορισμός), ενώ αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο η εγκατάστασή τους προσλήφθηκε από την τοπική κοινωνία, αλλά και κατά πόσο τα θεσμικά τους δικαιώματα απασχόλησαν το ελληνικό κράτος και ενίοτε την τουρκική διπλωματία. Το εν λόγω φαινόμενο αποτελεί ένα μικροϊστορικό παράθυρο μέσα από το οποίο δύναται να κατανοηθεί η αμφίσημη φύση των εθνικών πολιτικών, ελληνικής και τουρκικής, για τη μειονότητα. Οι μετακινήσεις αυτές εγγράφονται σε έναν σιωπηλό αλλά διαρκή εθνικό ανταγωνισμό, στον οποίο οι μειονοτικοί δρώντες δεν υπήρξαν απλώς αντικείμενα πολιτικής, αλλά και φορείς στρατηγικών ταυτότητας και πρακτικών επιβίωσης.