Η ελληνική μικρασιατική πολιτική στο πλαίσιο των ευρύτερων εξελίξεων την επαύριον του Μεγάλου Πολέμου (1918-1919): μια διεθνική προσέγγιση

Η παρούσα εργασία διερευνά την επιδίωξη της Ελλάδας να επεκταθεί στη Μικρά Ασία μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου μέσα στο πλαίσιο των ευρύτερων διεργασιών για την οριστική λύση του Ανατολικού Ζητήματος μετά την ήττα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Παρά την ιστορική ευκαιρία που διανοιγόταν για την Ελλάδα να πραγματοποιήσει ένα σημαντικό βήμα προς την εκπλήρωση την εκπλήρωση της «Μεγάλης Ιδέας», με την επέκτασή της στην αντίπερα όχθη του Αιγαίου, η διεκδίκηση της Μικράς Ασίας θα ενέπλεκε την Ελλάδα ανάμεσα στους αλληλοσυγκρουόμενους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς των Μεγάλων Δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Έτσι, η προοπτική μιας ελληνικής Μικράς Ασίας θα συναντούσε πολύ λίγους φίλους και πάρα πολλούς εχθρούς. Στην εργασία, λοιπόν, εξετάζονται η πολιτική και οι πολυδιάστατες κινήσεις του Ελευθερίου Βενιζέλου από τον Οκτώβριο του 1918 έως τον Μάιο του 1919, με σκοπό την προώθηση της μικρασιατικής πολιτικής του, οι διχογνωμίες και οι ανταγωνισμοί των Μεγάλων Δυνάμεων στην περιοχή, καθώς και τα επιχειρήματα υπέρ ή κατά της παραχώρησης μικρασιατικών εδαφών στην Ελλάδα. Παράλληλα, για την καλύτερη κατανόηση της αλληλένδετης σχέσης της ελληνικής περίπτωσης με το ευρύτερο διεθνές πλαίσιο, επιστρατεύεται η προσέγγιση της διεθνικής ιστορίας (transnational history), η οποία εστιάζει στη μελέτη των εξελίξεων και των φαινομένων που διαπερνούν τα εθνικά σύνορα. Τελικός σκοπός της εργασίας είναι η προβολή των μακροπρόθεσμων μειονεκτημάτων της κατά τ’ άλλα σπουδαίας διπλωματίας του Βενιζέλου στη Συνδιάσκεψη Ειρήνης στο Παρίσι, η κατανόηση των σχετικών με το ζήτημα της ελληνικής επέκτασης στη Μικρά Ασία επιχειρημάτων στη γαλλική πρωτεύουσα, η ανάδειξη της προβληματικότητας της συμμαχικής απόφασης για την ελληνική απόβαση στη Σμύρνη σε σχέση με το πραγματικό εύρος της συμμαχικής υποστήριξης για μια ελληνική Μικρά Ασία, καθώς και η υπογράμμιση του στρατηγικού σφάλματος της προσήλωσης του Βενιζέλου στην προοπτική της Σμύρνης έναντι άλλων, με λιγότερο ρίσκο, εναλλακτικών. Τέλος, η παρούσα εργασία βασίζεται σε εκτενές αδημοσίευτο αρχειακό υλικό από ελληνικά, βρετανικά και αμερικανικά αρχεία, στον αθηναϊκό Τύπο και σε ευρεία ελληνική και διεθνή, πρωτογενή και δευτερογενή βιβλιογραφία.