Το δικαίωμα του συνέρχεσθαι - Νομιμότητα και παρανομία

Το δικαίωμα του συνέρχεσθαι, που παρέχει στους πολίτες τη δυνατότητα να συμμετέχουν ελεύθερα σε πορείες και διαδηλώσεις, θεωρείται ότι είναι απόρροια της «άμεσης δημοκρατίας» και αποτελεί μέσο συλλογικής έκφρασης γνώμης στις σύγχρονες πολιτείες. Καταχυρώνεται ήδη από τον προηγούμενο αιώνα σε όλα σχεδόν τα Συντάγματα των κρατών-μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης και προστατεύεται από Διεθνείς Συμβάσεις και κείμενα. Η ακώλυτη άσκηση του δικαιώματος έχει ανατεθεί σε θεσμικά όργανα -την Αστυνομία, η οποία μπορεί να παρίσταται στις δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις ή με αιτιολογημένη απόφαση να τις απαγορεύει, όταν χρειάζεται να διασφαλιστεί η δημόσια ασφάλεια. Ο συνδυασμός της τήρησης της αρχής της νομιμότητας και της αναλογικότητας θέτει ουσιαστικά τα όρια της επιτρεπόμενης αστυνομικής παρέμβασης, στις περιπτώσεις όπου επιβάλλονται περιορισμοί στο θεμελιώδες αυτό ατομικό δικαίωμα. Τα τελευταία χρόνια, το θέμα των δημοσίων συναθροίσεων, που αφορούν τις διαδηλώσεις έχει εξελιχθεί σε σημείο οξείας πολιτικής, κοινωνικής αλλά και ιδεολογικής αντιπαράθεσης. Ειδικότερα, οι διαδηλώσεις πραγματοποιούνται με υλικές ζημιές αλλά και ανθρώπινα θύματα, γεγονότα οριακά για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια. Η διατάραξη αυτή της κοινωνικοοικονομικής ζωής της χώρας, έχει ως αποτέλεσμα να διατυπώνoνται αιτήματα περιορισμού του δικαιώματος. Η άσκηση βίας ως μέτρο επιβολής ή διατήρησης της δημόσιας τάξης, η οποία συνιστά την πιο έντονη και επαχθή μορφή κρατικής επέμβασης στη ζωή, στην ατομική ελευθερία και στην περιουσία των προσώπων, παραμένει ένα ευαίσθητο και διαχρονικό ζήτημα, που καθορίζει το περιεχόμενο του κράτους-δικαίου, σε κάθε εποχή.