Συστήματα οργάνωσης και ευέλικτης προσαρμογής της αγροτικής οικογένειας στον ελληνικό ύπαιθρο χώρο: η δυναμική της συνεργασίας και του μη αποκλεισμού

Παρά το γεγονός ότι η δυναμικότητα των τοπικών κοινωνιών στην Ε.Ε. δεν εξασφαλίζεται πλέον από τη γεωργία, η δυναμική της ενσωμάτωσης του ελληνικού υπαίθρου χώρου δε διαρρηγνύει τους δεσμούς που η αγροτική κοινωνία διατηρούσε με τις περιοχές της. Οι έρευνες δείχνουν ότι αντίθετα με το βορά, η ελληνική αγροτική οικογένεια δε διαχωρίζεται από την πορεία των περιοχών της υπαίθρου και των κοινωνιών τους, αναπτύσσοντας στενές σχέσεις με το χώρο και την τοπική οικονομία. Στο πλαίσιο αυτών των σχέσεων οι κοινωνίες αυτές διαφοροποιούνται όχι μέσω της γεωργίας αλλά εξ' αιτίας των αρθρώσεων με την πόλη και των ευκαιριών απασχόλησης στους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας. Η ποικιλία των δομών εκμεταλλεύσεων που προκύπτει, αντιστοιχεί σε μια ποικιλία κοινωνικών και οικονομικών απαιτήσεων οι οποίες εκφράζονται πλέον στο εσωτερικό της εδαφικής περιοχής. Οι διαφοροποιήσεις που εντοπίζονται στο εσωτερικό του αγροτικού οικισμού προσεγγίζονται εδώ ως προβολή των διάφορων οικογενειακών στρατηγικών. Οι στρατηγικές αυτές στηρίζονται στη λειτουργία διαφόρων συστημάτων οργάνωσης και δικτύωσης στο επίπεδο της οικογένειας, του οικισμού και της εδαφικής περιοχής. Η αγροτική οικογένεια αξιοποιεί σ' αυτά τα επίπεδα το τοπικό κοινωνικό και χωρικό κεφάλαιο με στόχο τον ταυτόχρονο συνδυασμό της λειτουργίας μιας εκσυγχρονισμένης μονάδας γεωργικής παραγωγής οποιοσδήποτε μεγέθους και της επιχειρηματικής της δράση εκτός γεωργίας στα όρια της εδαφικής της περιοχής. Ενδιαφέρουσες δομές όπως το χωρικό νοικοκυριό, η διευρυμένη εκμετάλλευση, το τοπικό κοινωνικό παραγωγικό σύστημα, συμβάλλουν μέσω της συνεργασίας στην ευελιξία της αγροτικής οικογένειας ως προς τις ευρύτερες στρατηγικές επιλογές της (απασχόληση, εξυπηρετήσεις, κατοικία), χωρίς να αποκλείουν τις πολυδραστήριες ή μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις. Αυτή η περιοχή εμφανίζεται τελικά, ως η καταλληλότερη χωρική κλίμακα για την προσέγγιση των συνολικών χωρικών και κοινωνικο-οικονομικών ανασυνθέσεων που παρατηρούνται στο εσωτερικό του με κύρια συνιστώσα την αγροτική οικογένεια.