Οικονομική κρίση: η επίδραση στην επίδοση των ελληνικών επιχειρήσεων και στην εργασία γενικότερα και οι επιπτώσεις στις εργασιακές σχέσεις

Στην παρούσα διπλωματική εργασία έχουμε σαν απώτερο σκοπό να μελετήσουμε και να αναλύσουμε την επίδραση της οικονομικής κρίσης στις Ελληνικές επιχειρήσεις και συγκεκριμένα θα εστιάσουμε στις μετατροπές των εργασιακών συμβάσεων στην Ελλάδα και γενικότερα γύρω από την εργασία και τις επιπτώσεις στις εργασιακές σχέσεις. Στην Ελλάδα, η εμφάνιση - ο ερχομός της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης ανέδειξε στην επιφάνεια χρόνια προβλήματα που μάστιζαν την Ελληνική οικονομία, γεγονός το οποίο συνδέεται άμεσα με τις συνέπειες στους κλάδους παραγωγής. Οι κυριότερες κινήσεις προς τις οποίες στράφηκαν οι Ελληνικές επιχειρήσεις με τον ερχομό της κρίσης ήταν η μείωση του προσωπικού και των ωρών απασχόλησης του προσωπικού και ταυτόχρονα η εφαρμογή ευέλικτων μορφών εργασίας με απώτερο αποτέλεσμα, η όλη αυτή κατάσταση να οδηγήσει στην σταδιακή αντικατάσταση της πλήρους και σταθερής εργασίας με άλλες νέες μορφές μερικής και ελαστικής εργασίας. Θεωρείται σημαντικό να αναφέρω ότι η εμφάνιση των νέων μορφών εργασίας δεν οφείλονται αποκλειστικά και μόνο στην εμφάνιση της οικονομικής κρίσης, το συγκεκριμένο θέμα είχε συζητηθεί πολλές φορές στα συμβούλια της Ευρωπαϊκής ένωσης αλλά και διεθνώς, απώτερος στόχος όλων αυτών των μεταρρυθμίσεων και μέτρων ήταν να βελτιωθεί η κατάσταση των επιχειρήσεων και να γίνουν πιο ανταγωνιστικές τόσο σε Ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Η οικονομική κρίση που εμφανίστηκε το 2008 στην Αμερική, επηρέασε πολλούς τομείς της οικονομίας στην συνέχεια. Λόγω της παγκοσμιοποίησης τα οικονομικά προβλήματα μετακινήθηκαν σε σχετικά γρήγορο χρονικό διάστημα σε όλες τις οικονομίες. Προβλήματα όπως η έλλειψη ρευστότητας επηρέασαν ένα πλήθος οικονομιών ανά τον κόσμο, όπως και την οικονομία της Ελλάδας. Η μείωση της ρευστότητας είχε ως αποτέλεσμα την συρρίκνωση της κατανάλωσης με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις να εμφανίζουν κάποιες σημαντικές απώλειες κερδών και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμη και ζημία. Στην εισαγωγή της εργασίας μας θα αναφερθούμε σε βασικές έννοιες σχετικά με το σκοπό, τα περιεχόμενα και την δομή της εργασίας μας. Στο 1ο κεφάλαιο θα αναφερθούμε σε κάποιες εισαγωγικές έννοιες γύρω από την οικονομική κρίση, προβάλλοντας και συνοψίζοντας ταυτόχρονα τα κύρια χαρακτηριστικά, τις συνέπειες και τις επιπτώσεις της. Παράλληλα θα προβούμε σε μία διεθνή ανασκόπηση των διεθνών εξελίξεων στην οικονομία από το 2008, έτος κατά το οποίο έκανε την εμφάνιση της η κρίση μέχρι σήμερα. Στο 2ο κεφάλαιο εστιάζουμε στην εμφάνιση της κρίσης στην Ελλάδα σε συνδυασμό με τις πάγιες παθογένειες της οικονομίας της, οι οποίες και την κατέστησαν εξαιρετικά αδύναμη ώστε να ανταπεξέλθει απέναντι στις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμοστεί εύρυθμα με αυτές. Στο 3ο κεφάλαιο παρουσιάζεται και εξετάζεται πως η οικονομική κρίση επηρέασε τον κλάδο των επιχειρήσεων, εστιάζοντας και ταυτόχρονα δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι επιχειρήσεις και στις αναμενόμενες κακουχίες αλλά και συγχρόνως στις στρατηγικές που ακολούθησαν και κατά ποιό βαθμό αυτές απόδωσαν, έχοντας ως έδρα μία χώρα που αποτελεί μέλος της Ευρωζώνης. Θα εξετάσουμε διεξοδικά, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις και στους τρεις παραγωγικούς κλάδους της Ελληνικής οικονομίας (πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή). Το 4ο κεφάλαιο αναλύει τις μεταβολές που επέφερε η κρίση στις εργασιακές σχέσεις λαμβάνοντας υπόψη τις διάφορες νομοθετικές και θεσμικές αλλαγές που έχει επιφέρει η κρίση και κατεπέκτασην τα μνημόνια εν μέσω περιόδου οικονομικής κρίσης για την Ελλάδα. Στο 5ο κεφάλαιο αναφερόμαστε στο πως ακριβώς διαμορφώθηκαν οι εργασιακές σχέσεις στον Ελλαδικό χώρο κατά το χρονικό διάστημα της οικονομικής κρίσης, εστιάζουμε ταυτόχρονα στις κυριότερες αλλαγές γύρω από τις εργασιακές σχέσεις επιπλέον προβάλουμε και τονίζουμε την σημαντικότητα των ανθρωπίνων πόρων, σε συνδυασμό με το πώς η οικονομική κρίση επέδρασε στην εργασιακή ανέλιξη και πορεία των εργαζομένων και πως συνέβαλε και επηρέασε την καριέρα τους σε συνδυασμό με την μελλοντική τους ανέλιξη και κλείνουμε το κεφάλαιο παραθέτοντας κάποια βασικά χαρακτηριστικά και κάποια συμπεράσματα. Εν συνέχεια στο 6ο κεφάλαιο κάνουμε αναφορά στην εργασία γενικότερα και εστιάζοντας πιο σθεναρά στον καταμερισμό και στην αναδιαμόρφωση στον εργασιακό χώρο εν μέσω κρίσης, στις επιδράσεις των μνημονίων εντός του εργασιακού τομέα, παρατηρούμε τα επίπεδα ανεργίας πως μεταβλήθηκαν και πως διακυμάνθηκαν γενικότερα, και συνάμα οδηγούμαστε σε ένα νέο εργασιακό τοπίο με αφορμή την κρίση και τα μνημόνια, επίσης αντιπαραβάλλουμε τα επίπεδα μισθών σε σχέση με το κόστος εργασίας και κλείνουμε κάνοντας μία ολική αναδρομή σε όλο το φάσμα της περιόδου της κρίσης, καταλήγοντας στο πως επέδρασαν όλες αυτές οι αλλαγές γύρω από τον ψυχολογικό παράγοντα των εργαζομένων. Στο 7ο κεφάλαιο κάνουμε μία έρευνα κάνοντας χρήση κάποιων στατιστικών στοιχείων γύρω από την εργασία μας και εξάγουμε κάποια συμπεράσματα γύρω από την μερική απασχόληση στην Ελλάδα για την περίοδο 2008-2019 και αναδύουμε και το φαινόμενο της υποαπασχόλησης και ταυτόχρονα μελετώντας το εκτενεστέρα σύμφωνα με τα στοιχεία μας. Στο 8ο και τελευταίο κεφάλαιο κλείνουμε αναφέροντας τα κυριότερα συμπεράσματα.