Από την άνοδο στην κρίση: το πολιτικό Ισλάμ και οι ιδεολογικοί μετασχηματισμοί στη Μέση Ανατολή μέσα από τους Olivier Roy και Gilles Kepel (1960 – 2000)

Η παρούσα εργασία εξετάζει τους ιδεολογικούς μετασχηματισμούς του πολιτικού Ισλάμ, που λαμβάνουν χώρα στα εδάφη της Μέσης Ανατολής, από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 έως και το γύρισμα του αιώνα, μέσα από τη συγκριτική ανάλυση των ερμηνειών των Gilles Kepel και Olivier Roy. Ο πρώτος, πολιτικός επιστήμονας και ειδικός στα ζητήματα περί Ισλάμ και μουσουλμάνων της Δύσης, διατελεί καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris Science et Lettres (PSL). Ο δεύτερος, επίσης πολιτικός επιστήμονας, και διευθυντής στο ερευνητικό Κέντρο CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique) και στο EHESS (Ecole des hautes études en sciences sociales), διατελεί καθηγητής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Φλωρεντίας. Μαζί, και οι δύο, αποτελούν από τους σημαντικότερους σύγχρονους μελετητές του φαινομένου. Στόχος λοιπόν, μέσα από την ανάλυση τεσσάρων δεκαετιών μουσουλμανικής και ισλαμικής πορείας, είναι να διερευνηθεί πώς ο ισλαμιστικός λόγος αναδύεται, εξελίσσεται και μετασχηματίζεται, υπό το βάρος των συνεχώς μεταβαλλόμενων κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών και γεωστρατηγικών μεταβλητών και συνθηκών. Η ανάλυση μας θα επεκταθεί και θα χωριστεί σε τρεις μεγάλες χρονικές περιόδους, που αντανακλούν τα διακριτά ιστορικά και ιδεολογικά φάσματα. Βάρος της έρευνας θα δοθεί, ως επί το πλείστον, σε κράτη της Νοτιοδυτικής Ασίας, που σηματοδοτούν τις τοπικές εκφάνσεις του φαινομένου. Παράλληλα, η συγκριτική ανάγνωση των δύο ερευνητών, θα μας επιτρέψουν να ανακαλύψουμε τις διαφορετικές οπτικές και προσλήψεις του πολιτικού Ισλάμ, ενώ θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε αυτή τη μη στατική διάσταση του φαινομένου, μέσα από τους διαξιφισμούς των δύο θεωρητικών, αλλά και από τις παρεμβάσεις τρίτων αναλυτών πάνω στις προσεγγίσεις τους. Συνολικά, θα επιχειρήσουμε να αναδείξουμε την πολυπλοκότητα του πολιτικού αυτού φαινομένου, και τις προκλήσεις με τις οποίες έρχεται τελικά αντιμέτωπος ο μουσουλμανικός κόσμος.