Η σχολική διαρροή των μαθητών Ρομά

Η παρούσα εργασία αποτελεί προϊόν των απαιτήσεων για την ολοκλήρωση ενός μεταπτυχιακού προγράμματος. Το θέμα το οποίο πραγματεύεται είναι η σχολική διαρροή των Ρομά, καθώς επίσης και οι παράγοντες από τους οποίους επηρεάζεται και πώς αυτή συνδέεται με τον τρόπο ζωής τους και άλλα χαρακτηριστικά τους. Πρόκειται για μια ποιοτική έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε με τη μορφή της μελέτης περίπτωσης και των ημιδομημένων συνεντεύξεων. Για τις ανάγκες της μελέτης περίπτωσης, επισκεφτήκαμε ένα Δημοτικό Σχολείο της Θήβας, το οποίο είναι αμιγώς σχολείο Ρομά, προκειμένου να έχουμε μία σφαιρική εικόνα σχετικά με τη σχολική διαρροή και γενικότερα με την ανάπτυξή τους και την πορεία τους στο εκπαιδευτικό πλαίσιο. Όσον αφορά στις ημιδομημένες συνεντεύξεις, ελήφθησαν από εκπαιδευτικούς που έχουν εργαστεί το παρελθόν με παιδιά Ρομά και μερικοί από αυτούς στο παρόν και από γονείς παιδιών Ρομά. Η σχολική διαρροή των παιδιών αυτών είναι ένα ζήτημα πολυπαραγοντικό, καθώς δε βασίζεται μόνο σε ένα συγκεκριμένο σύνολο παραγόντων, αλλά έχει πολλές διαστάσεις. Ο τρόπος διαβίωσής τους, η κουλτούρα τους, τα ήθη και τα έθιμά τους, η γλώσσα τους μα κυρίως οι πολιτισμικές διαφορές αποτελούν συχνά αντικείμενο συζήτησης, καθώς είναι οι πηγές εκείνες που προκαλούν στερεοτυπικές αντιλήψεις και διακρίσεις. Κατόπιν της έρευνας που πραγματοποιήθηκε διαπιστώθηκε ότι οι παράγοντες που επηρεάζουν τη σχολική διαρροή είναι πολλοί με έναν από αυτούς να είναι και η γλώσσα. Τα παιδιά μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον με έντονα τα στοιχεία της πολιτισμικής τους ταυτότητας, τα οποία αρνούνται να αποβάλλουν και να απαρνηθούν, καθώς νιώθουν ότι εάν συμβεί κάτι τέτοιο, θα είναι σαν να προδίδουν την καταγωγή τους ή σαν να θέλουν να αποσυνδεθούν από την κοινότητά τους. Αυτό είναι κάτι εξαιρετικά δύσκολο για εκείνα, δεδομένου ότι εκεί ανήκουν και εκεί θέλουν να συνεχίσουν να ανήκουν. Η σχολική διαρροή είναι, επίσης, ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα με τις αιτίες που την προκαλούν να είναι πολλές. Δεν οφείλονται μόνο στην κοινότητα των Ρομά αλλά οφείλονται και στους υπόλοιπους, καθώς τείνουν να έχουν μία ρατσιστική συμπεριφορά απέναντι στα παιδιά, με αποτέλεσμα να μη θέλουν να ξαναπάνε σχολείο. Σημαντικό στοιχείο, όμως, της σχολικής διαρροής είναι και η γλώσσα. Υπάρχουν παιδάκια, τα οποία δε γνωρίζουν να μιλούν τη γλώσσα Ρομανί. Υπάρχουν, όμως, και παιδιά που μιλούν μόνο αυτή. Έτσι, δημιουργούνται προβλήματα επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης που άθελά τους κάνουν τα άλλα παιδιά να τα απομακρύνουν και να μην τα συναναστρέφονται. Όμως, εκτός από τη σχολική διαρροή η γλώσσα μπορεί να συμβάλλει θετικά στην άμβλυνση των πολιτισμικών συγκρούσεων, όπως επίσης και στη βελτίωση ζωής των Ρομά. Έτσι, θα τους δοθεί η ευκαιρία να έχουν μία ταυτότητα που θα είναι νομοθετικά καλυμμένη, αλλά επίσης θα αφομοιωθούν και θα ενσωματωθούν ομαλά σε ένα κοινωνικό και εκπαιδευτικό περιβάλλον. Παρά τα δεδομένα που συλλέχθηκαν στην παρούσα έρευνα και τα ευρήματα που εξήχθησαν, υπάρχει ακόμα περιθώριο διερεύνησης του θέματος με ένα πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα, αφού το δείγμα ατόμων που είχαμε ήταν πολύ μικρό και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αντιπροσωπεύσει ολόκληρη την εκπαιδευτική κοινότητα, αλλά ούτε και την κοινότητα των Ρομά.