Εργασία ασυνόδευτων ανηλίκων στην Ελλάδα: η περίπτωση των προσφύγων και των αιτούντων άσυλο

Το αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αφορά την εργασία των ασυνόδευτων ανηλίκων στην Ελλάδα, εστιάζοντας στην παράνομη απασχόληση, στην εργασιακή εκμετάλλευση και στις επικίνδυνες στρατηγικές αναζήτησης εισοδήματος που αναγκάζονται να εμπλακούν. Επιπλέον εστιάζει στα εμπόδια που συναντούν ως προς την ένταξή τους στη νόμιμη εργασία και στην αναζήτηση των στρατηγικών που εφαρμόζουν οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις με σκοπό την αποτροπή των παραπάνω φαινομένων και για την εργασιακή τους ένταξη. Η μεθοδολογία περιλαμβάνει βιβλιογραφική ανασκόπηση, ανάλυση της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας και ποιοτική έρευνα μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων με ειδικούς και εργαζομένους στον τομέα της προστασίας των ασυνόδευτων ανηλίκων. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν ότι μεγάλος αριθμός ασυνόδευτων ανηλίκων, που διαβιούν σε δομές φιλοξενίας και αυτοί που βρίσκονται σε επισφαλείς συνθήκες στέγασης, στρέφεται στην παράνομη απασχόληση και σε παράνομες οικονομικές δραστηριότητες, γίνονται θύματα εργασιακής και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, εξαιτίας μιας σειράς συστημικών, θεσμικών και κοινωνικοοικονομικών παραγόντων. Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια ως προς την ένταξη τους στη νόμιμη εργασία λόγω του γλωσσικού εμποδίου, της γραφειοκρατικής δυσλειτουργίας, της έλλειψης εκπροσώπησης και των ανεπαρκών μηχανισμών κρατικής ένταξης. Αυτή η πραγματικότητα τους αναγκάζει σε αδήλωτη εργασία και σε επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης. Οι ΜΚΟ διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην υποστήριξη αυτών, αλλά οι προσπάθειές τους είναι ανεπαρκείς για την αντιμετώπιση του ζητήματος σε ευρύτερη κλίμακα. Τα κύρια συμπεράσματα τονίζουν την ανάγκη για ριζικές μεταρρυθμίσεις στο σύστημα προστασίας των ασυνόδευτων ανηλίκων. Πρέπει να δημιουργηθεί ένα λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο που θα διευκολύνει τη νόμιμη απασχόληση, θα ενισχύσει τις πολιτικές κοινωνικής ένταξης και θα δώσει προτεραιότητα στην πραγματική προστασία των ανηλίκων από την εκμετάλλευση και τον αποκλεισμό.