Μεταξύ εγκατάλειψης, θεάματος και αποκλεισμών: η Ελευσίνα σε μετάβαση

Η Ελευσίνα, είναι μία μικρή πόλη, στο Θριάσιο πεδίο της Αττικής, η οποία ρημάχτηκε και αναγεννήθηκε πολλάκις. Το 2016, ανακοινώνεται από το Υπουργείο Πολιτισμού, πως η πόλη ανακηρύσσεται ομόφωνα ως η Πολιτιστική Πρωτεύουσα (ΠΠ) της Ευρώπης για το 2021. Στις 5 Φεβρουαρίου του 2023, λαμβάνει χώρα η τελετή έναρξης. Όλες οι Ελευσίνιες, περίμεναν αυτή τη μέρα. Όμως είναι η στιγμή που κατάλαβαν πως δεν πατούν πάνω στη σκηνή ως οικοδέσποινες. Βρίσκονται εκεί ως ένα είδος αξιοθέατου, παραδομένου στα βλέμματα όσων τους αρέσει να βλέπουν παραδοξότητες να ξεδιπλώνονται μπροστά τους. Η παρούσα έρευνα, εστιάζει στην Ελευσίνα ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα, ως έναν αντι-χώρο (Φουκώ, 1994/2012), μιας χωροθεσίας όπου πλέγματα αντιθέσεων, πήγματα των πολιτισμών συντίθενται, γειτνιάζουν και συγκρούονται. Μέσα από το θεωρητικό πλαίσιο που αναπτύσσεται, τις επιτόπιες επισκέψεις, τις τρεις συνεντεύξεις και την επεξεργασία και ανάλυση του ψηφιακού επικοινωνιακού υλικού της ΠΠ γίνεται μία προσπάθεια μερικής χαρτογράφησης του κοινωνικού και πολιτικού εδάφους της περιοχής, των εθνικ(ιστικ)ών αφηγήσεων και των (έμφυλων) σχεσιακοτήτων που φαίνονται να αναδύονται την δεδομένη χρονική στιγμή. Παράλληλα, στην ψηλάφηση εκείνων των μικρο-αφηγήσεων και μικρο-αντιστάσεων, ή αλλιώς των απομειναριών, αυτών που πετιούνται εκτός, που δημιουργούν συνθήκες μετάβασης ή έστω κάνουν υποφερτή την πανταχού παρούσα αίσθηση θανάτου. Η Ελευσίνα, νοηματοδοτούνταν ως η Μέκκα του ελληνικού καπιταλισμού. Σήμερα, αποτελεί ένα μείγμα ημιερειπωμένων και αναγεννημένων τόπων, που όπως θα φανεί από την παρούσα έρευνα, λειτουργεί ως ένα αποθετήριο αρρενωποτήτων, σχεσιακοτήτων και έμφυλων δυνάμεων, δημιουργώντας σύνθετες μορφές περιθωριοποίησης, αποκλεισμού, ζωνών εγκατάλειψης και οικονομικής επισφάλειας. Παράλληλα, η αποκρυσταλλωμένη εικόνα που κυριαρχεί στο εθνικό φαντασιακό περί οικονομικής ανάπτυξης συνυπάρχει, ξεδιπλώνεται και θεωρείται ως βέβαιο επακόλουθο του θεσμού της ΠΠ.