Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (FRONTEX) και οι ενέργειές του ως προς την έρευνα και τη διάσωση

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής (FRONTEX) αποτελεί σήμερα έναν από τους πιο ραγδαία αναπτυσσομένους Οργανισμούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το έργο του συγκεκριμένου Οργανισμού έχει αυξήσει σημαντικά τις δυνατότητες της Ένωσης αναφορικά με τη φύλαξη των Ευρωπαϊκών Συνόρων, τη δίωξη του διασυνοριακού εγκλήματος αλλά και την προστασία των θεμελιωδών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με τα οποία το έργο του Οργανισμού πρέπει να ταυτίζεται απόλυτα. Ο σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας είναι να αναδείξει το έργο του Οργανισμού σε ένα συγκεκριμένο τομέα, μεταξύ άλλων , στον οποίο ο Οργανισμός δραστηριοποιείται, αυτόν της έρευνας και διάσωσης (Search and Rescue), τη συμβολή του στις εθνικές αρχές των κρατών μελών αλλά και να ερευνήσει αν το έργο αυτό ασκείται αποτελεσματικά, τυχόν περιθώρια βελτίωσης αλλά και να καταλήξει σε προτάσεις περαιτέρω εξέλιξης για το μέλλον του Οργανισμού στον ίδιο τομέα. Προς το στόχο της αποτύπωσης των ανωτέρω, αρχικά, επιχειρείται μια γενική παρουσίαση του οργανισμού, τονίζοντας τη γέννηση, την ιστορική εξέλιξη του Οργανισμού απαντώντας στο πως φτάσαμε στην σημερινή μορφή του Οργανισμού. Επιπλέον, τονίζεται η νομική εξέλιξη πριν την θέση σε ισχύ του πιο πρόσφατου Κανονισμού που προσδιορίζει και καθορίζει τη λειτουργία του Οργανισμού σήμερα. Ακολούθως, στο δεύτερο κεφάλαιο η παρούσα έρευνα καταπιάνεται με τον ισχύοντα Κανονισμό, ο οποίος όπως θα δούμε επέφερε μεγάλες αλλαγές στην λειτουργία του Οργανισμού, αλλαγές που μπορούμε να πούμε ότι, εν πολλοίς, επέτρεψαν τη γέννηση του μόνιμου σώματος του Οργανισμού, εκ των σημαντικότερων εξελίξεων τα τελευταία χρόνια, στο επιχειρησιακό σκέλος όχι μόνο για τον Οργανισμό αλλά για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς το μόνιμο σώμα αποτελεί το πρώτο ένστολο σώμα της. Εν συνέχεια τονίζονται τα σημαντικότερα σημεία επί του Κανονισμού που προβλέπεται η δράση του FRONTEX για την έρευνα και διάσωση. Το τρίτο κεφάλαιο της εργασίας είναι αφιερωμένο στο διεθνές νομικό και θεσμικό πλαίσιο για την έρευνα και διάσωση. Κατά συνέπεια παρατίθεται το σύνολο της διεθνούς νομοθεσίας, αναλύοντας κάθε νομικό κείμενο ξεχωριστά με σκοπό να αποτυπωθεί η συμβολή καθενός κειμένου στο συνολικό νομοθετικό πλέγμα που διέπει τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, όχι μόνο στην Ένωση και όχι μόνο για τον Οργανισμό που εξετάζεται, αλλά για το σύνολο των διεθνώς δρώντων. Στο τέταρτο κεφάλαιο, λοιπόν, αναλύεται η συμβολή του FRONTEX στην έρευνα και διάσωση. Για το σκοπό αυτό αρχικά γίνεται αναφορά στις αποστολές και επιχειρήσεις που συμμετέχει ο Οργανισμός, έτσι ώστε ο αναγνώστης να αποκτήσει μια πρώτη εικόνα από το επιχειρησιακό σκέλος. Ακολούθως, αναλύεται η συνεργασία με άλλους οργανισμούς και κράτη μέλη, καθώς πρέπει να τονιστεί ότι ο Οργανισμός κατά τη δράση του στον συγκεκριμένο τομέα δεν λειτουργεί ανεξάρτητα αλλά επικουρικά σε λοιπούς Οργανισμούς και κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τέλος, γίνεται αναφορά σε επιχειρήσεις οι οποίες έτυχαν διεθνούς προσοχής (Case Studies). Το πέμπτο κεφάλαιο της εργασίας είναι αφιερωμένο στην προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση άλλα και εσωτερικά στον Οργανισμό σε όλες τις επιχειρήσεις που λαμβάνουν χώρα σε αυτή και συνεπώς και στις επιχειρήσεις που περιλαμβάνουν έρευνα και διάσωση. Η προστασία των συγκεκριμένων δικαιωμάτων αποτελεί προτεραιότητα για το προσωπικό του Οργανισμού το οποίο εκπαιδεύεται και μετεκπαιδεύεται ετησίως για το σκοπό αυτό. Το συγκεκριμένο κεφάλαιο θα μας επιτρέψει να αξιολογήσουμε την αποτελεσματικότητα του FRONTEX ως προς την έρευνα και διάσωση, η οποία θα αναλυθεί στο έκτο κεφάλαιο της εργασίας. Στο έκτο κεφάλαιο, θα παρατεθούν οι χρησιμοποιούμενοι δείκτες και τα κριτήρια με βάση τα οποία θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα μας, θα γίνει η σύγκριση με το έργο έτερων Οργανισμών αλλά και θα αναλυθούν τα συνολικά αποτελέσματα και οι επιπτώσεις του έργου του. Στο ίδιο κεφάλαιο θα παρουσιαστούν τα πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσματα από την ομάδα εργασίας της Επιτροπής LIBE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον Οργανισμό, αλλά και της έρευνας του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή αναφορικά με τη δράση του Οργανισμού στο ναυάγιο της Πύλου. Στο έβδομο και τελευταίο κεφάλαιο, η έρευνα καταλήγει στα συμπεράσματα της, και τις αντίστοιχες προτάσεις για βελτίωση, εστιάζοντας στην αναθεώρηση των πολιτικών και πρακτικών αλλά και κάνοντας ορισμένες τελικές παρατηρήσεις και τονίζοντας μελλοντικές προοπτικές.