Στρατιωτική ηγεσία σε περίοδο κρίσεως: η περίπτωση του πολέμου στα Φώκλαντ (1982)

Η ηγεσία αποτελεί διαχρονικά την κινητήρια δύναμη ενός οργανισμού, από τις ένοπλες δυνάμεις μιας χώρας μέχρι την τελευταία επιχείρηση και ομάδα ανθρώπων που εργάζονται για την επίτευξη κοινού αποτελέσματος. Από τη δημιουργία των πρώτων κοινωνικών συνόλων και μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η έννοια του ηγέτη ήταν συνυφασμένη με το συνδυασμό πολιτικών και στρατιωτικών ικανοτήτων στο πρόσωπο του αρχηγού του κράτους, αφού ο πόλεμος ήταν κατά βάση το εργαλείο επίτευξης των πολιτικών αντικειμενικών σκοπών της πόλης – κράτους, της αυτοκρατορίας και του εθνικού κράτους όπως είναι γνωστό σήμερα. Η τεχνολογική επανάσταση του 20ου αιώνα και η τεχνολογική εξέλιξη συνέβαλλαν στο διαχωρισμό της πολιτικής από τη στρατιωτική εξουσία, ενώ η τέχνη της ηγεσίας σταδιακά έγινε αντικείμενο εκμάθησης με σκοπό τη δημιουργία μικρότερων ή μεγαλύτερων ηγετών σε κάθε στρατιωτικό ή πολιτικό οργανισμό. Η περίπτωση του πολέμου των Φώκλαντ μάς έχει διδάξει ότι οι στρατιωτικοί ηγέτες δεν δρουν απομονωμένοι από το περιβάλλον στο οποίο δρουν, αλλά ο μηχανισμός λήψης αποφάσεων της στρατιωτικής ηγεσίας επηρεάζεται σημαντικά από τις κοινωνικές συνθήκες και το πολιτικό σύστημα κάθε χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, το αυταρχικό καθεστώς της Αργεντινής επέδρασε σημαντικά στην ήττα της Αργεντινής για την κυριαρχία επί των νησιών Φώκλαντ, καθώς η επικρατούσα κουλτούρα δεν επέτρεψε στις ένοπλες δυνάμεις να επιδείξουν στο πεδίο της μάχης το μέγιστο των δυνατοτήτων τους, αλλά παρέμειναν εγκλωβισμένες στις εσωτερικές παθογένειες του δικτατορικού καθεστώτος. Από την άλλη, η προσέγγιση (στυλ) ηγεσίας των στρατιωτικών ηγετών σε επιχειρησιακό επίπεδο έχει σημαντικότατο αντίκτυπο στην απόδοση των μονάδων στη διεξαγωγή των επιχειρήσεων, με το ναύαρχο John “Sandy” Woodward να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα παραδοσιακού αυταρχικού ηγέτη. Μπορεί το τελικό αποτέλεσμα να ήταν νικητήριο για τους Βρετανούς, ωστόσο το κόστος για την επίτευξή του ήταν δυσανάλογα μεγάλο σε σχέση με αυτό που θα μπορούσε να έχει, λόγω των δυσχερειών στο συντονισμό των ναυτικών, αεροπορικών και χερσαίων επιχειρήσεων που προκάλεσε το στυλ ηγεσίας του Βρετανού ναυάρχου. Το δίδαγμα που πήρε ο βρετανικός στρατός ήταν ότι ο καλός τακτικός διοικητής στο πεδίο της μάχης δεν συνεπάγεται και έναν εξίσου καλό διοικητή σε επιχειρησιακό επίπεδο, ιδιαίτερα στην περίπτωση των διακλαδικών επιχειρήσεων όπως αυτή του πολέμου των Φώκλαντ. Η ύπαρξη ενός μετασχηματιστικού διοικητή που θα καθορίσει το όραμά του για μια επιχείρηση και θα φροντίσει να το μεταλαμπαδεύσει στους υφιστάμενους διοικητές και στο επιτελείο του, με παράλληλη δυνατότητα πρωτοβουλίας κάθε διοικητή και επιτελή στο επίπεδό του βάσει των αρμοδιοτήτων του και στο πλαίσιο της αποστολής, αποτελούν σημεία - κλειδιά για μια επιτυχημένη επιχείρηση.