Προλογικό σημείωμα: Ο Καβάφης του Τσίρκα

Οι επέτειοι είναι πάντοτε μια αφορμή για τον ιστορικό αναστοχασμό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι νέες κριτικές προσεγγίσεις πρέπει να δεσμεύονται από τον επετειακό λόγο∙ πόσο μάλλον να εξαντλούνται σε αυτόν. Στο ανά χείρας τεύχος, επιλέξαμε μια διαφορετική συμμετοχή στο «έτος Καβάφη», μέσα από την επίσκεψη ενός ερμηνευτικού σχήματος, που επηρέασε σημαντικά τις καβαφικές σπουδές από τη δεκαετία του ’60 ως τις μέρες μας. Το γνωρίζουμε καλά∙ περισσότερο από κάθε άλλο κείμενο της καβαφικής κριτικής στη δεκαετία του εξήντα, ο «Καβάφης του Τσίρκα» διαβάστηκε πολιτικά, ενταγμένος κυρίως στις συγκρούσεις της ελληνικής αριστεράς. Το ίδιο έγινε και με τις Ακυβέρνητες Πολιτείες. Σήμερα, που στον γεωπολιτικό χάρτη η «αραβική άνοιξη» εναλλάσσεται με το χαμηλό βαρομετρικό των αυταρχικών καθεστώτων και η συνθήκη της αποικιοκρατίας του 20ού αιώνα έχει παραχωρήσει οριστικά τη θέση της στην εύφλεκτη Μεσόγειο των μετα-αποικιακών φονταμενταλισμών, το κριτικό έργο του καϊρινού Τσίρκα για τον αλεξανδρινό Καβάφη μπορεί να ξαναδιαβαστεί μέσα στα νέα συμφραζόμενα του καιρού μας.