Ο καθορισμός του καθεστώτος πρόσφυγα υπό το πρίσμα του διεθνούς και του ενωσιακού δικαίου: ρήτρες υπαγωγής και αποκλεισμού: δια-δικαιδοτικές νομολογιακές προσεγγίσεις

Η παρούσα διδακτορική διατριβή μελετά τα κριτήρια για την υπαγωγή των αιτούμενων διεθνούς προστασίας στο καθεστώς του πρόσφυγα και ειδικότερα τις ρήτρες υπαγωγής και τις ρήτρες αποκλεισμού από την εν λόγω διεθνή προστασία. Οι ρήτρες υπαγωγής καθορίζουν τις προϋποθέσεις που πρέπει να συγκεντρώνει ένα πρόσωπο, προκειμένου να χαρακτηριστεί πρόσφυγας και συνιστούν τη θετική βάση για την αναγνώριση του καθεστώτος πρόσφυγα. Οι ρήτρες αποκλεισμού έχουν αρνητική σημασία καθώς περιλαμβάνουν τις περιπτώσεις υπό τις οποίες ένα πρόσωπο, παρά του ότι ανταποκρίνεται στα θετικά κριτήρια που προβλέπουν οι ρήτρες υπαγωγής, εντέλει αποκλείεται από το καθεστώς του πρόσφυγα. Η μελέτη των ανωτέρω ρητρών εκκινεί από τη Σύμβαση για το Καθεστώς των προσφύγων του 1951, η οποία αποτελεί το ισχύον διεθνές νομοθετικό πλαίσιο και στη συνέχεια εκτείνεται στον ενωσιακό δίκαιο και ειδικότερα στην Οδηγία 2011/95/ΕΕ σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας.