ΗΠΑ-Κίνα: απο την διπλωματία του ping pong στην ψύχρανση των διμερών σχέσεων1971-2024: στρατηγικοί στόχοι, επιτυχίες, συνέπειες

Οι σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας είναι από τις πιο κρίσιμες στο διεθνές σύστημα, καθώς είναι οικονομικές και στρατιωτικές υπερδυνάμεις των οποίων οι ενέργειες στο στρατηγικό επίπεδο και ο πολυεπίπεδος ανταγωνισμός τους επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία και μεταβάλουν τις γεωπολιτικές ισορροπίες. Η ανά χείρας εργασία φιλοδόξει να προσεγγίσει τη δυναμική των σχέσεων ΗΠΑ και ΛΔΚ από το 1971 έως το 2024, εστιάζοντας στους στρατηγικούς στόχους, τις επιτυχίες και τις συνέπειες της πολιτικής τους. Οι βασικές προϋποθέσεις που ετέθησαν στην εργασία είναι τέσσερις : Τα κράτη θα συνεχίζουν να επιδιώκουν την ικανοποίηση των εθνικών τους συμφερόντων, οι στρατιωτικές στρατηγικές ενός κράτους δημιουργούν αισθήματα ανασφάλειας σε άλλα κράτη με τα οποία υπάρχουν σημεία τριβής, η χρήση (ή απειλή χρήσης) βίας αποτελεί εργαλείο εφαρμογής πολιτικής και τέλος τίθεται ως προϋπόθεση ότι οι βασικοί στρατηγικοί στόχοι ΗΠΑ και Κίνας (ως έχουν δηλωθεί έως τούδε) δεν αναμένεται να αλλάξουν ριζικά στο άμεσο μέλλον. Για την κατά το δυνατόν πληρέστερη απάντηση του ερευνητικού ερωτήματος, η διατριβή εξετάζει στα πρώτα δυο Κεφάλαια τους κάτωθι παράγοντες: α. Το ιστορικό πλαίσιο των σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. β. Την αρχική κινεζική εξάρτηση από τη Σοβιετική Ένωση και την κατοπινή αυτονόμησή της. γ. Τη μονοπολική κυριαρχία των ΗΠΑ μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. δ. Τη στρατηγική σημασία της Νοτιοανατολικής Ασίας και των γεωπολιτικών κέντρων ισχύος. ε. Τη χρήση "ήπιας ισχύος" από την Κίνα έναντι της "σκληρής ισχύος" που μετέρχονται οι ΗΠΑ ως μέσα εξάσκησης Υψηλής Στρατηγικής. Το τρίτο κεφάλαιο της εργασίας παρουσιάζει τα συμπεράσματα της προηγηθείσας ανάλυσης. Οι ΗΠΑ, στο πλαίσιο της Υψηλής Στρατηγικής τους, επιδιώκουν τη διατήρηση της παγκόσμιας ηγεμονίας και την αποτροπή ανέλιξης της 10 Κίνας στην πρωτοκαθεδρία του παγκοσμίου συστήματος. Χρησιμοποιούν μέσα όπως: Οικονομικές κυρώσεις και δασμούς, στρατιωτική ισχύ, πίεση στα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τεχνολογική πρωτοπορία μέσω ελέγχου κρίσιμων τεχνολογιών και ορυκτών. Η Κίνα από την άλλη πλευρά έχει ακολουθήσει δύο κύριες στρατηγικές: Τη "Στρατηγική Επιβίωσης" κατά τον Ψυχρό Πόλεμο και τη "Στρατηγική Αυτονομίας" στη μετέπειτα περίοδο, επιτυγχάνοντας την εδραίωσή της ως βασική δύναμη στο παγκόσμιο σύστημα, αξιοποιώντας στρατηγικά τις ευκαιρίες όταν οι διεθνείς εξελίξεις το επέτρεψαν και εφαρμόζοντας κατά βάση ήπια ισχύ ως μέσο πραγμάτωσης των στόχων της. Η αντιπαράθεση των δύο χωρών καθορίζεται στον πυρήνα της από την αυξανόμενη κινεζική δυναμική και την προσπάθεια των ΗΠΑ να διατηρήσουν την ηγεμονία τους. Παρόλο που, επί του παρόντος, αμφότερες αποφεύγουν την άμεση σύγκρουση υπάρχει ο κίνδυνος να παγιδευτούν σε ένα ανταγωνιστικό δίλημμα ασφαλείας (κατά την θεώρηση του Θουκυδίδη) που θα μπορούσε να οδηγήσει τελικά σε κλιμάκωση της έντασης και σε εμπλοκή στρατιωτικής ισχύος.