Το φαινόμενο του πολιτικού Ισλάμ στην Αίγυπτο: η οργάνωση της μουσουλμανικής αδελφότητας υπό το πρίσμα της συγκρουσιακής πολιτικής

Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει το ενδιαφέρον της στην δράση της Ισλαμιστικής οργάνωσης των Αδελφών Μουσουλμάνων στην Αίγυπτο υπό το πρίσμα της συγκρουσιακής πολιτικής. Η ανάλυση του φαινομένου του Πολιτικού Ισλάμ που πρωταγωνίστησε στον Μεσανατολικό χώρο τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα και το θεωρητικό πλαίσιο των κοινωνικών κινημάτων και της συλλογικής δράσης αποτελούν τους δύο κομβικούς πυλώνες με την συμβολή των οποίων θα τεκμηριωθεί η έρευνα. Οι εξελίξεις που εξετάζονται καλύπτουν το χρονικό διάστημα 1952 έως 2012, δηλαδή από την ανάληψη της εξουσίας από τις στρατιωτικές δυνάμεις της Αιγύπτου έως και τον σχηματισμό κυβέρνησης από το κόμμα της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Το 1952 επιλέγεται ως αφετηρία διότι συμβολίζει την περίοδο που ξεκινά ουσιαστικά η αντιπαράθεση μεταξύ κοσμικότητας και Ισλαμισμού όπως επίσης και την αισθητή ανάμειξη των Ισλαμιστών στις πολιτικές διεργασίες του τόπου. Αφού επιτευχθεί η κατανόηση του όρου «Πολιτικό Ισλάμ» μέσα από την αποκωδικοποίηση των εννοιών και των λειτουργιών που το περικλείουν, θα εξετασθεί η Μ. Αδελφότητα ως πολιτικό κίνημα το οποίο συγκροτεί ιδεολογικές προσλήψεις, επιχειρεί να αντιπροσωπεύσει τις λαϊκές μάζες σε επίπεδο διεκδικήσεων που ερμηνεύονται με βάση την θρησκευτική δεοντολογία και όπως είναι αναμενόμενο αναπτύσσει συγκρουσιακές σχέσεις με τα πρόσωπα της εξουσίας (Gamal Abdel Nasser, Anwar Sadat, Hosni Mubarak) δρώντας εντός δυσλειτουργικών συνθηκών. Η εργασία επιχειρεί να διερευνήσει πιο συγκεκριμένα τους μηχανισμούς εκείνους τους οποίους ανέπτυξε επιτυχώς η Αδελφότητα και που την βοήθησαν να ισχυροποιήσει την πολιτική της αντοχή τόσο σε περιόδους διεύρυνσης όσο και σε περιόδους περιθωριοποίησης των δικαιωμάτων συμμετοχικότητας, έκφρασης αιτημάτων και εκφοράς πολιτικού λόγου. Όσον αφορά την ανάλυση της πολιτικής ανθεκτικότητας, η απόδοση ευκαιριών και η αξιοποίησή τους από το Ισλαμιστικό κίνημα διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο συνδυαστικά με την δημιουργία συμμαχικών δικτύων και τις κατάλληλες αξιακές πλαισιώσεις μέσω της χρήσης θρησκευτικού λεξιλογίου. Εν κατακλείδι, η διπλωματική εργασία θα επικεντρωθεί στην εκλογική άνοδο της Μ. Αδελφότητας αναλύοντας την πορεία της προς την ανάληψη της εξουσίας η οποία αποδεικνύεται αμφιλεγόμενης αποτελεσματικότητας, ενώ παράλληλα θα παρουσιαστούν και οι μηχανισμοί δράσης της στο πλαίσιο συγκρουσιακών επεισοδίων που σχετίζονται με την ανατροπή της κυβέρνησης Mubarak με κύριο έναυσμα το ξέσπασμα της Αραβικής Άνοιξης και τον αγώνα για πολιτική μεταρρύθμιση.