Η ειδική σχέση της Γαλλίας με το Λίβανο και οι μελλοντικές προοπτικές

Μετά τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι νικήτριες δυνάμεις προχώρησαν σε μία, κατά κάποιο τρόπο προσυμφωνημένη, ενέργεια για τη διανομή των εδαφών της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σε αυτό το πλαίσιο η Γαλλία έλαβε ρητή εντολή από την Κοινωνία των Εθνών για το Λίβανο και τη Συρία. Η απόφαση αυτή δεν προκάλεσε καμία έκπληξη, αλλά στην ουσία αποτελούσε μια λογική εξέλιξη της ιστορίας, αφού μεταξύ της Γαλλίας και των χριστιανών της περιοχής του Λεβάντε είχε αναπτυχθεί μία ιδιαίτερη σχέση πατρωνίας και προστασίας, από τα μέσα του 13ου αιώνα ακόμα. Στο πέρασμα των χρόνων αυτή η ειδική σχέση μεταξύ της Γαλλίας και κυρίως του Λιβάνου πέρασε διάφορες κρίσιμες και δύσκολες καταστάσεις, με το πολύπλοκο εσωτερικό περιβάλλον του Λιβάνου τόσο σε πολιτικό, όσο και θρησκευτικό επίπεδο να διαμορφώνει συχνά τη μορφή της σχέσης. Η ετερόκλητη αυτή σχέση της «δυνατής» Γαλλίας και του «αδύναμου» Λιβάνου, έχει πάρει σήμερα μία πιο σκληρή μορφή, στηριζόμενη κυρίως στα εκατέρωθεν συμφέροντα, παραμερίζοντας τους συναισθηματικούς και πολιτιστικούς δεσμούς. Η μέθοδος που ακολουθήθηκε για τη μελέτη της ειδικής σχέσης μεταξύ της Γαλλίας και του Λιβάνου στηρίχθηκε στη θεωρία του νεορεαλισμού του Κένεθ Βαλτζ και ειδικότερα σε αυτή του προτύπου των τριών επιπέδων. Η θεωρία του επικεντρώνεται κυρίως στην ανάλυση τριών επιπέδων, στο ατομικό και στη φύση του ανθρώπου, στο κράτος και τις δομές του και στο διεθνές σύστημα και το περιβάλλον του. Επίσης θεωρεί ότι τα κράτη λειτουργούν ως ενιαίοι φορείς και με παρόμοιο τρόπο. Αρχικά στο ατομικό επίπεδο και στην ερμηνεία της φύσης του ανθρώπου μπορεί να βρεθούν κάποια αίτια πολέμου, όπου τα άτομα και οι κοινωνικές ομάδες όπου ανήκουν, έχοντας συγκεκριμένες πεποιθήσεις και εφαρμόζοντας διαφορετικές πρακτικές, αποτελούν τις πρώτες δράσεις εξωτερικής πολιτικής. Το δεύτερο επίπεδο αναφέρεται στην εσωτερική δομή των κρατών, όπου καθοριστικό ρόλο παίζει η ύπαρξη ή μη δημοκρατικών κρατών. Η ιδεολογική βάση του πολιτεύματος παίζει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία αιτιών πολέμου. Το τρίτο επίπεδο έχει να κάνει με το άναρχο διεθνές περιβάλλον, την ιδιαίτερα εύθραυστη ισορροπία, αλλά και την έλλειψη νόμιμης κεντρικής εξουσίας, γεγονότα που διογκώνουν το αίσθημα της ανασφάλειας μεταξύ των κρατών. Το αποτύπωμα της σχέσης της Γαλλίας με το Λίβανο είναι ιδιαίτερα εμφανές τόσο στις δομές του λιβανικού κράτους όσο και στις πολιτισμικές επιρροές που υπάρχουν. Η γαλλική γλώσσα, για παράδειγμα, η οποία αποτελεί τη δεύτερη επίσημη, κατά κάποιο τρόπο, γλώσσα του λιβανικού έθνους είναι από μόνη της ένα πολύ σημαντικό κριτήριο των επιδράσεων αυτών. Το μέλλον αυτής της σχέσης θα εξαρτηθεί καθαρά από την πρόθεση του Λιβάνου να προβεί σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα είναι σε θέση να επιτρέψουν την πλήρη αξιοποίηση της στήριξης, που η Γαλλία έχει τη διάθεση να προσφέρει. Η Γαλλία επιθυμεί τη διατήρησή και την ανάπτυξη αυτής της σχέσης, κυρίως για την κατοχύρωση των δικών της διεκδικήσεων στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου, διευρύνοντας τη δική της σφαίρα επιρροής.