Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης κι Ανθεκτικότητας και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

Η παρούσα διπλωματική εργασία καταπιάνεται με ένα καινοτόμο και πρωτοφανές «φαινόμενο», έναν πρόσφατο θεσμό που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάιο του 2020, που δύο μήνες αργότερα ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο ζενίθ της πανδημίας του νέου κορονοϊού (Covid-19), το γνωστό Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, χαρακτηριστικά και ευρέως γνωστό ως «Next Generation EU», ή «Νέα Γενιά ΕΕ», ως μέτρου οικονομικής –κατά κύριο λόγο– ανάκαμψης των κρατών μελών της ΕΕ από τις πρωτόγνωρες κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας, οι οποίες επηρέασαν όχι μόνο τις κοινωνίες καθ’ αυτές, αλλά και τον σκληρό πυρήνα του δημοκρατικού πνεύματος της διεθνούς κοινότητας, αλλά και τους θεμελιώδους νομικο-πολιτικούς πυλώνες της ίδιας της ΕΕ και την θεσμική δυναμικότητά της και αντοχή έναντι προκλήσεων, που ταλάνισαν την ίδια τη δομή αυτής. Η ΕΕ, προκειμένου να καταφέρει να ενδυναμώσει και να προστατεύσει τις οικονομίες των ευρωπαϊκών κρατών, εξασφάλισε μέσω αυτού του προγράμματος δύο ειδών πρόσθετα κονδύλια: α) επιχορηγήσεις (grants), διοχετεύοντας τα (μη επιστρεπτέα) κεφάλαια σε ένα από τα νέα ή ενισχυμένα προγράμματά τους και β) δάνεια (loan facilities) υπό τους όρους της αρχικής έκδοσης (ίδιο τοκομερίδιο, ίδια ληκτότητα και για το ίδιο ονομαστικό ποσό), ώστε τα κράτη να μπορούν ευκολότερα να δανειστούν εμμέσως, με πολύ καλύτερους όρους (χαμηλά επιτόκια) και με την υψηλή πιστοληπτική ικανότητα της ΕΕ, δάνεια συνολικού ύψους €750 δις, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα αφορά την περίοδο 2020-2024, ώστε να μπορέσουν να εφαρμόσουν μέτρα προφύλαξης και θωράκισης του κοινωνικού συνόλου και των δημοσιονομικών τους. Στην συνέχεια, τα κράτη μέλη θα συνεισφέρουν στην αποπληρωμή του χρέους της Ένωσης, μέσω νέων δεσμών φόρων προς την ΕΕ και άλλων μέσων. Ο τρόπος με τον οποίο το νέο αυτό επίδοξο κεϋνσιανό μέτρο για την καταπολέμηση της πανδημίας ήρθε να εισχωρήσει στην ευρωπαϊκή έννομη τάξη είναι ο εξής: στο πλαίσιο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου για το έτος 2021-2027, ήτοι του επταετούς (συνήθως) μακροπρόθεσμου δημοσιονομικού προϋπολογισμού της ΕΕ , έρχεται το «NextGenEU», ως προσωρινό μέσο που σχεδιάστηκε για την τόνωση της ανάκαμψης, να ενδυναμώσει και να συμπληρώσει τον ενωσιακό προϋπολογισμό εν όψει των δημοσιονομικών αναγκών που θα προκύψουν από την στασιμότητα –και συνάμα αποσταθεροποίηση– στην οποία θα περιέλθει η παγκόσμια οικονομία και οι αγορές, λειτουργώντας παράλληλα ως καταλύτης για την μετάβαση σε μία πιο πράσινη, πιο ψηφιακή και πιο ανθεκτική Ευρώπη. Η συντονισμένη αυτή προσπάθεια της (Ευρωπαϊκής) Επιτροπής, ήταν ενδεχομένως η μόνη μέθοδος διαφύλαξης των οικονομιών της ΕΕ, δεδομένου ότι η απουσία κοινής οικονομικής πολιτικής αποτέλεσε το πρώτιστο εμπόδιο στην συντονισμένη θεσμική διαχείριση της κρίσης.