«Πάταξη της διαφθοράς και του οικονομικού εγκλήματος: διερεύνηση αποτελεσματικότητας δημοσιονομικού, φορολογικού και εσωτερικού ελέγχου στο ελληνικό δημόσιο και ιδιωτικό τομέα»

Kανένας δεν αμφέβαλε ποτέ ότι η διαφθορά αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στην ανάπτυξη, θέτει σε κίνδυνο τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου, τη δημοκρατία αλλά και τις οικονομικές προοπτικές μιας κοινωνίας. Η διαφθορά αφορά κυρίως επιλογές που προωθούνται στη βάση των ιδιοτελών κερδών ενός προσώπου που έλαβε την απόφαση ενάντια στο κοινό καλό του χώρου που εξυπηρετεί και όχι στη βάση των αρχών ηθικής και του κοινού καλού, ούτε των ιεραρχημένων συμφερόντων ενός θεσμού και μιας δομής. Πρόκειται δηλαδή για ένα έγκλημα που δεν έχει τη δομή της μαφίας, είναι μικρότερης σημασίας για τα άτομα αλλά είναι μέγιστης σημασίας για την κοινωνική δομή συνολικά. Πολλοί επιστήμονες παρομοιάζουν τη διαφθορά ως Λερναία Ύδρα, καθώς οι επιπτώσεις και οι διαστάσεις που παίρνει το φαινόμενο αυτό, είναι ολοφάνερες τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι ένα διεθνές και ταυτόχρονα διαχρονικό φαινόμενο. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα δισεπίλυτα προβλήματα και σε συνδυασμό με τα παράγωγά της (παραοικονομία, φοροδιαφυγή, φοροαποφυγή),είναι η βασική αιτία δημιουργίας της οικονομικής, κοινωνικής, πολιτικής και ηθικής κρίσης που οδήγησαν την Ελλάδα και όχι μόνο, στην εξαθλίωση. Η πρωτοφανής αυτή οικονομική κρίση που έζησε η χώρα μας τη τελευταία δεκαετία εξωτερίκευσε σε μέγιστο βαθμό το μέγεθος του προβλήματος της διαφθοράς ενώ παράλληλα έγινε επιτακτική η ανάγκη επίλυσής του. H Ελλάδα κατατάχθηκε από τη Διεθνή Διαφάνεια για το 2019 στην 60η θέση σε σύνολο 180 χωρών, στην καταπολέμηση της διαφθοράς, βελτιωμένη κατά επτά (7) θέσεις σε σχέση με το 2018 (67η θέση) Επιπτώσεις της διαφθοράς φαίνονται τόσο στις ανισότητες όσο και στην παροχή βασικών υπηρεσιών, στην έλλειψη εμπιστοσύνης, στη μειωμένη νομιμότητα και στην έλλειψη εμπιστοσύνης στους δημόσιους θεσμούς, στις εγχώριες επενδύσεις και στα φορολογικά έσοδα. Γι’ αυτό απαραίτητη είναι η υιοθέτηση ενός στρατηγικού σχεδίου καταπολέμησής της με τη σωστή εφαρμογή των ελέγχων σε όλους τους κόλπους του δημοσίου αλλά και του ιδιωτικού τομέα. Πρέπει να ληφθούν μέτρα, όπως η συγκρότηση επιθεωρήσεων με σαφείς αρμοδιότητες, αντικειμενικά συστήματα αξιολόγησης και αξιοποιήσιμες στατιστικές. Το κύριο πρόβλημα με την καταπολέμηση της διαφθοράς είναι ότι δεν μπορεί να αποκαλυφθεί εύκολα η διαφθορά γιατί κανένα από τα εμπλεκόμενα μέρη σε αυτήν δεν θέλει να προβεί σε αποκαλύψεις για να αποφύγει τις ευθύνες του αλλά και επειδή πολλές φορές μπορεί να υπάρχει κάλυψη από το κράτος και μια γενικότερη απροθυμία από τα αρμόδια όργανα για να δράσουν αποτελεσματικά. Κύριος σκοπός της παρούσας διδακτορικής έρευνας είναι η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων που υιοθετούνται και εφαρμόζονται στο ελληνικό δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τον φορολογικό, τον εσωτερικό και τον δημοσιονομικό έλεγχο. Η εμπειρική έρευνα επικεντρώθηκε σε όλους τους φορείς του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Μέσα από τα ευρήματα της εμπειρικής έρευνας στοχεύουμε στο να αναδείξουμε και να παρουσιάσουμε τις σημαντικές και θετικές επιπτώσεις της ποιότητας του εσωτερικού, του φορολογικού και του δημοσιονομικού ελέγχου, της επάρκειάς τους αλλά και να γνωστοποιήσουμε την ύπαρξη του φαινομένου της διαφθοράς, τις διαστάσεις του στη χώρα μας.