Τα γεγονότα του Δεκέμβρη του 2008, ως εξέγερση της νεολαίας. Συλλογή δεδομένων από τον έντυπο λόγο και το διαδίκτυο. Εγκληματολογικές προσεγγίσεις

Η έκρηξη που έγινε το Δεκέμβρη του 2008 ακολούθησε, όχι μόνο χρονικά, τις μεγάλες κινητοποιήσεις στα πανεπιστήμια και τις απεργιακές διαδηλώσεις για την υπεράσπιση της κοινωνικής ασφάλισης κι εκδηλώθηκε σε μια συγκυρία σημαδεμένη από τη συσσωρευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια των τελευταίων ετών: η ελληνική οικονομία συμπαρασυρόταν στην παγκόσμια οικονομική κρίση, η νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση Καραμανλή βυθιζόταν στον βάλτο των σκανδάλων, οι αγροτικές κινητοποιήσεις κυριαρχούσαν το προηγούμενο δίμηνο, εργαζόμενοι σε μεγάλες επιχειρήσεις κλιμάκωναν τις κινητοποιήσεις τους ενώ το πρωτοφανές κίνημα απεργίας πείνας, λίγες εβδομάδες πριν, 7.000 κρατούμενων στις φυλακές διαμόρφωσε μία δυναμική αλληλεγγύης στον αγώνα τους που οργανώθηκε έξω από τις φυλακές. Παράλληλα το 2008 σημειώνεται έξαρση της ρατσιστικής βίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η δολοφονία του 15χρονου Αλέξη Γρηγορόπουλου στα Εξάρχεια της Αθήνας, ήταν η βαλβίδα που απελευθέρωσε βίαια την υποβόσκουσα κοινωνική ένταση. Ωστόσο η νεολαιίστικη έκρηξη δε διαμεσολάβησε την κοινωνική δυσαρέσκεια, δε διαμορφώθηκαν όροι για μια γρήγορη ανάπτυξη πλατιών εργατικών αγώνων. Πρόκειται για μια έκρηξη της νεολαίας με χαρακτήρα εξέγερσης αλλά όχι για μια γενικευμένη κοινωνική εξέγερση. Η εξέγερση της (μαθητικής) νεολαίας στράφηκε κυρίως ενάντια στην αστυνομική καταστολή, υιοθέτησε συχνά πρακτικές του αναρχικού χώρου (π.χ. συνθήματα) ενάντια στα σύμβολα του κράτους και του νεοφιλευθερισμού. Από την άλλη μεριά ο αντικυβερνητικός χαρακτήρας του κινήματος ήταν η σύνδεσή του με τις δυνάμεις της Αριστεράς. Παράλληλα εντοπίζονται και στοιχεία μητροπολιτικής βίας χωρίς όμως αυτά να καθορίζουν την ουσία της νεολαιίστικης εξέγερσης του Δεκέμβρη του 2008. Η «κοινή γνώμη» (με αρκετές διαφοροποιήσεις), παρά την κλίμακα των καταστροφών και βιαιοτήτων, απαίτησε την καταδίκη της αστυνομίας και της κυβέρνησης. Το γεγονός ότι το θύμα ήταν ουσιαστικά 'παιδί' ευνόησε την κοινωνική συμπάθεια, σε αντίθεση με ότι συνέβαινε σε παλιότερες περιστάσεις όπου τα ΜΜΕ ενεργοποιούσαν τα συντηρητικά ανακλαστικά των μεσαίων στρωμάτων και της εργατικής τάξης Παρ’ όλα αυτά την 5η μέρα των κινητοποιήσεων εμφανίστηκαν δύο κρούσματα ομάδων “αγανακτισμένων πολιτών”, υποκινούμενων από την άκρα δεξιά, σε επαρχιακές πόλεις που πήραν το νόμο στα χέρια τους. Χαρακτηριστικό των ημερών είναι ότι απουσίασαν οι μορφές ουσιαστικής αυτοοργάνωσης των αγωνιζομένων. Τα υψηλά επίπεδα και η πλατιά διασπορά των συγκρούσεων δεν επέτρεψαν επίσης στο κίνημα να πάρει 'ανάσα' και να αποκτήσει στοιχειώδεις δομές. Βέβαια τη δεύτερη εβδομάδα των κινητοποιήσεων συναντάμε προσπάθειες για την οργάνωση του αγώνα σε επίπεδο σχολείων, πανεπιστημίου, καταλήψεων και της αλληλεγγύης με το κίνημα στο χώρο δουλειάς και στη γειτονιά,. Τέλος από το εξεγερτικό γεγονός απουσίασαν συγκεκριμένες διεκδικήσεις και αιτήματα, τέτοια που να εξέφραζαν το σύνολο ή την πλειοψηφία των αγωνιζομένων.