Οι προσδιοριστικοί παράγοντες των επενδύσεων: μια ετερόδοξη προσέγγιση

Αντικείμενο: Η διπλωματική εργασία έχει ως στόχο να εξετάσει τους προσδιοριστικούς παράγοντες της οικονομικής μεγέθυνσης. Στο πλαίσιο αυτής της στοχοθεσίας πραγματοποιείται ο εμπειρικός έλεγχος ενός θεωρητικού μοντέλου προσδιορισμού της οικονομικής μεγέθυνσης Μαρξιστικής έμπνευσης. Ειδικότερα, εξετάζεται κατά πόσο η ποσοστιαία μεταβολή του καθαρού εγχώριου προϊόντος του καπιταλιστικού τομέα επηρεάζεται από τις μεταβολές της κεφαλαιακής συσσώρευσης και κατά πόσο η τελευταία καθορίζεται από τις μετοβολές του ποσοστού κέρδους και της καταναλωτικής ζήτησης. Επιπλέον διασαφηνίζονται οι προσδιοριστικοί παράγοντες του ποσοστού κέρδους και συγκεκριμέντα εκτιμάται η σχέση μεταξυ του ποσοστό κέρδους και μεταξύ της παραγωγικότητας του κεφαλαίου και του μεριδίου των κερδών. Μεθοδολογία: Για την διερεύνηση των προσδιοριστικών παραγόντων της οικονομικής μεγέθυνσης αναλύονται οικονομετρικά τα δεδομένα που προέρχονται από 4 χώρες, οι 3 εκ των οποίων βρίσκονται εκτός της Ε.Ε. και καλύπτουν τη χρονική περίοδο 1960-2021. Οι χώρες αυτές είναι η Αυστραλία, η Ελλάδα, το ΗΒ και οι ΗΠΑ. Η κεφαλαιακή συσσώρευση αναλύεται με την χρήση δύο οικονομετρικών μοντέλων. Η επίδραση των μεταβλητών ενδιαφέροντος στην οικονομική μεγέθυνση εκτιμάται με τη χρήση πολυμετάβλητων παλινδρομήσεων και την εφαρμογή τεχνικής μοντελοποίησης Μερικών Ελαχίστων Τετράγωνων (PLS-PM) μέσω Δομικών Εξισώσεων (SEM). Επιπροσθέτως, ελέγχεται η ενδογενής επίδραση των υπό εξέταση μεταβλητών τόσο μεταξύ τους όσο και με τις υστερήσεις τους με τη χρήση ενός πάνελ διανυσματικού αυτοπαλίνδρομου μοντέλου (VAR). Στην VAR ανάλυση χρησιμοποιούνται τρία βασικά εργαλεία για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων: το τεστ αιτιότητας Granger (Granger causality test), η ανάλυση συναρτήσεων αιφνίδιων αντιδράσεων (impulse responses analysis) και η ανάλυση διαχωρισμού διακύμανσης (variance-decompositions analysis). Αποτελέσματα και συνεισφορά: Τα εμπειρικά ευρήματα αναδεικνύουν ότι οι Μαρξιστικές προσεγγίσεις είναι έγκυρες και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό κατευθύσεων πολιτικής. Σε θεωρητικό επίπεδο επαληθεύονται στο σύνολο οι υποθέσεις μαρξιστικής έμπνευσης και συγκεκριμένα επαληθεύεται ότι η κεφαλαιακή συσσώρευση του καπιταλιστικού τομέα αποτελεί τον πλέον κρίσιμο παράγοντα προσδιορισμού της οικονομικής μεγέθυνσης και εξαρτάται θετικά και από τις μεταβολές του ποσοστού κέρδους, τις μεταβολές του ποσοστού συσσώρευσης και τις μεταβολές της καταναλωτικής ζήτησης. Επιπλέον, επαληθεύεται ότι το ποσοστό κέρδους επηρεάζεται θετικά από τις μεταβολές, τόσο της παραγωγικότητας του κεφαλαίου, όσο και του μεριδίου των κερδών του καπιταλιστικού τομέα. Σε πρακτικό επίπεδο η γνώση των προσδιοριστικών παραγόντων της οικονομικής μεγέθυνσης είναι χρήσιμη για τον σχεδιασμό και την επιτυχή εφαρμογή πολιτικών που στόχο έχει την ενίσχυση της οικονομικής μεγέθυνσης και των επενδύσεων δημιουργώντας ευνοϊκές συνθήκες κερδοφορίας του κεφαλαίου και επαρκή καταναλωτική ζήτηση. Στις οικονομίες που εξετάστηκαν διαπιστώθηκε ότι οι οικονομικές πολιτικές πρέπει να δώσουν έμφαση στην ενίσχυση της καταναλωτικής ζήτησης όσο και του ποσοστού κέρδους για να πετύχουν μεγαλύτερη οικονομική μεγέθυνση και κοινωνική ευημερία.