Το πρόγραμμα "Καλλικράτης" και o εξευρωπαϊσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η παρούσα εργασία αναφέρεται στον Νόμο 3852/2010 (ΦΕΚ Α΄87 /7-6-2010) : Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης - Πρόγραμμα Καλλικράτης. Με το νόμο αυτό η Τοπική Αυτοδιοίκηση συγκροτείται σε δύο βαθμίδες: τους Δήμους και τις Περιφέρειες. Με το νόμο Καλλικράτη επιχειρείται μια μεγάλη μεταρρύθμιση στις λειτουργίες του κράτους και της τοπικής αυτοδιοίκησης υπό το καθεστώς της διεθνούς κρίσης και της υπαγωγής της ελληνικής οικονομίας στον μηχανισμό στήριξης Ε.Ε. και Δ.Ν.Τ. Προσπαθούμε να απαντήσουμε σε τρία ερωτήματα. Αποτελεί η μεταρρύθμιση την Τοπικής Αυτοδιοίκησης προϊόν εξευρωπαϊσμού; Πότε πραγματοποιείται η αλλαγή στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και τι αντικαθιστά ; και τέλος για το τι είδους αλλαγή πρόκειται; Θεωρητικά στην εργασία μας χρησιμοποιούμε τον ιστορικό νεοθεσμισμό, έννοιες του εξευρωπαισμού και το μοντέλο του Peter Hall (1993) για το τι είδους αλλαγή επιφέρει ο Καλλικράτης στην τοπική αυτοδιοίκηση. Για να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα πραγματοποιούμε μια ιστορική ανασκόπηση της ελληνικής αυτοδιοίκησης και εστιάζουμε κυρίως στις αλλαγές και τις μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν στην αυτοδιοίκηση από το 74 και μετά. Οι εξωγενείς συνθήκες και συγκεκριμένα η ΕΕ, οι εσωτερικές συνθήκες που διαμορφώνονται λόγω της δημοσιονομικής κρίσης καθώς και μια σειρά από εσωτερικούς πολιτικούς και θεσμικούς δρώντες ώθησαν στην μεταρρύθμιση του προγράμματος Καλλικράτης. Συγκρίνουμε το πρόγραμμα Καλλικράτης με το πρόγραμμα Καποδίστριας και διαπιστώνουμε ότι το πρόγραμμα Καλλικράτης αποτελεί "δεύτερου βαθμού" αλλαγή. Προκειμένου να αντιληφθούμε αν η μεταρρύθμιση του προγράμματος Καλλικράτη πέτυχε τους στόχους της παρακολουθούμε την εφαρμογή του νόμου κατά τη διάρκεια των μνημονίων και διαπιστώνουμε ότι οι στόχοι του Καλλικράτη διαφοροποιούνται από την εφαρμογή του μνημονίου κυρίως όσον αφορά την κατανομή ισχύος μεταξύ κράτους και αυτοδιοίκησης.