Πάνδημος
Ψηφιακή Βιβλιοθήκη, Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών
Χώρος ηλεκτρονικής δημοσίευσης της συγγραφικής δραστηριότητας των μελών της επιστημονικής κοινότητας του Παντείου Πανεπιστημίου. Μέσω του Πάνδημου επιτυγχάνεται η ευρεία δημοσίευση και η άμεση διάθεση, η μεγαλύτερη προβολή και κατοχύρωση της εργασίας, στην ευρεία επιστημονική κοινότητα, ενώ ενισχύεται η επιστημονική επικοινωνία.
Κοινότητες στην Πάνδημο
Επιλέξτε μια κοινότητα για να περιηγηθείτε στις συλλογές της.
Πρόσφατες Υποβολές
Η τεχνητή νοημοσύνη στη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού: προκλήσεις και νομικές διαστάσεις
Νταρακλίτση, Δήμητρα; Σκουρής, Παναγιώτης; Παναγοπούλου-Κουτνατζή, Φερενίκη; Μπουμπουχερόπουλος, Παναγιώτης; Panagopoulou, Fereniki; Public Administration (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2025-11-15)
Η παρούσα εργασία εξετάζει τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού (ΔΑΔ) και τις προκλήσεις που αναδύονται σε επίπεδο δικαιωμάτων, διαφάνειας και νομιμότητας. Αναλύεται αρχικά τόσο η ΤΝ όσο και η ΔΑΔ ως προς τον ορισμό τους και την σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ τους. Η ταχεία εξέλιξη των αλγοριθμικών εργαλείων και η χρήση τους στην εργασία, έχει μετασχηματίσει κρίσιμες διαδικασίες, όπως η πρόσληψη, η αξιολόγηση και η παρακολούθηση της απόδοσης των εργαζομένων. Το γεγονός αυτό επιφέρει τόσο οφέλη όσο και κινδύνους και ηθικά ζητήματα. Μέσα από τη συστηματική ανάλυση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου - ιδίως του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 (AI Act), της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/2831 και του ελληνικού Ν. 4961/2022 - διερευνάται η επάρκεια των υφιστάμενων κανόνων για την αντιμετώπιση των κινδύνων της αλγοριθμικής διακυβέρνησης της εργασίας.
Παράλληλα, εξετάζεται η σχέση της ΤΝ με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ) και οι θεμελιώδεις αρχές που απορρέουν από αυτόν, όπως η νομιμότητα, η διαφάνεια, ο περιορισμός του σκοπού και η αρχή της αναλογικότητας. Ειδική αναφορά γίνεται στο δικαίωμα του υποκειμένου να ζητά ανθρώπινη παρέμβαση σε αυτοματοποιημένες αποφάσεις (άρθρο 22 ΓΚΠΔ). Η μελέτη αναδεικνύει τις ελλείψεις και τα όρια του ισχύοντος πλαισίου, επισημαίνοντας την ανάγκη ερμηνευτικής προσαρμογής των διατάξεων στις ιδιαιτερότητες των ευφυών συστημάτων.
Τα συμπεράσματα καταδεικνύουν ότι, αν και η ΤΝ προσφέρει σημαντικά οφέλη για την αποδοτικότητα και τη διαχείριση προσωπικού, ενέχει τον κίνδυνο αναπαραγωγής κοινωνικών ανισοτήτων, προκαταλήψεων και διακρίσεων, εάν δεν συνοδεύεται από κατάλληλες δικλίδες ελέγχου. Προτείνεται, επομένως, η ενίσχυση της λογοδοσίας, η καθιέρωση μηχανισμών εποπτείας και η συνεχής εκπαίδευση των χρηστών της ΤΝ, με στόχο την προώθηση ενός ανθρωποκεντρικού και δίκαιου εργασιακού περιβάλλοντος, όπου η τεχνολογία λειτουργεί ως υποστηρικτικό και όχι υποκατάστατο εργαλείο της ανθρώπινης κρίσης.
Η έννοια του συναισθήματος στο psychomanagement
Πετροπούλου, Αγγελική; Παλάσκας, Θεοδόσιος Β.; Palaskas, Theodosios; Στοφόρος, Χρυσόστομος; Κεραμίδου, Ιωάννα; STOFOROS, CHRYSOSTOMOS; KERAMIDOU, IOANNA; Economic and Regional Development (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-03-13)
Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ρόλο των συναισθημάτων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στον πλαίσιο του Psychomanagement και την Συναισθηματικής Νοημοσύνης. Μέσα από μία μικτή μεθοδολογική προσέγγιση, η έρευνα συνδύασε ποσοτικά δεδομένα από ερωτηματολόγια με ποιοτικές συνεντεύξεις τεσσάρων στελεχών διοίκησης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα θετικά συναισθήματα, όπως η χαρά και η αγάπη, ενισχύουν την αυτοπεποίθηση, τη δημιουργικότητα και τη συνεργασία, ενώ τα αρνητικά συναισθήματα, όπως ο φόβος και ο θυμός, μπορούν υπό προϋποθέσεις να έχουν προσαρμοστική λειτουργία. Παράλληλα, καταγράφηκαν διαφοροποιήσεις φύλου, με τις γυναίκες να εμφανίζουν υψηλότερη ενσυναίσθηση και τους άνδρες μεγαλύτερη συναισθηματική αποστασιοποίηση. Συνολικά, η έρευνα αναδεικνύει τη σημασία της ισορροπίας ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα, καθώς και τον κεντρικό ρόλο της Συναισθηματικής Νοημοσύνης στην αποτελεσματική ηγεσία. Προτείνεται η διεύρυνση της έρευνας σε διεθνές επίπεδο και η αξιοποίηση νέων εργαλείων ανάλυσης συναισθημάτων σε μελλοντικές μελέτες.
Συνηγορία για παιδιά σε κίνδυνο: ρόλος και προκλήσεις των δημοτικών κοινωνικών υπηρεσιών στον τομέα της παιδικής προστασίας
Καραγιάννης, Ιωάννης; Σκαμνάκης, Χριστόφορος; Skamnakis, Christoforos; Βουλγαρίδου, Μαρία; Κομπότη, Δέσποινα; Social Policy (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-03-12)
Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνικοί λειτουργοί των κοινωνικών υπηρεσιών της τοπικής αυτοδιοίκησης α’ βαθμού διαχειρίζονται τις ολοένα και αυξανόμενες ανάγκες των παιδιών και των οικογενειών τους που διατρέχουν σοβαρούς κοινωνικούς κινδύνους κατόπιν εισαγγελικών παραγγελιών. Κεντρική υπόθεση της μελέτης αποτελεί η θέση ότι οι χρόνιες δομικές ελλείψεις (η σοβαρή και διαχρονική ανεπάρκεια ανθρώπινου δυναμικού και η απουσία εξειδικευμένων δημοτικών δομών ικανών να παρέχουν ολοκληρωμένες και συντονισμένες υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας με αποδέκτες τα παιδιά και τις οικογένειές τους), η αποψίλωση του κράτους πρόνοιας και η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων παιδικής προστασίας στην τοπική αυτοδιοίκηση αφενός περιορίζουν τη δυνατότητα των εμπλεκόμενων κοινωνικών λειτουργών να ασκήσουν ουσιαστική συνηγορία και να παρέχουν ολοκληρωμένη φροντίδα παρεμβαίνοντας έγκαιρα και προληπτικά και αφετέρου επιδεινώνουν τις συνθήκες εργασίας επιτείνοντας την επαγγελματική φθορά. Η απουσία ενός ενιαίου, εθνικού και συγκροτημένου συστήματος παιδικής προστασίας έχει ως άμεση επίπτωση την παράλληλη επιφόρτιση με αλλότρια καθήκοντα, εν προκειμένω τη διαχείριση περιπτώσεων παιδικής προστασίας, πέραν των βασικών υπηρεσιακών καθηκόντων από το σύνολο των δημοτικών κοινωνικών λειτουργών, οι οποίοι προσφέρουν τις υπηρεσίες τους είτε με μόνιμη σχέση εργασίας, είτε με συμβάσεις αορίστου χρόνου και είτε με συμβάσεις Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου στο πλαίσιο συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων μέσω ανανεούμενων συμβάσεων ορισμένου χρόνου (ετήσιας διάρκειας) βάσει της σύστασης και της λειτουργίας των Ομάδων Προστασίας Ανηλίκων χωρίς να διαθέτουν απαραιτήτως τη σχετική με τη διαχείριση περιστατικών παιδικής προστασίας πείρα και τις απαιτούμενες εξειδικευμένες γνώσεις.
Το εμπειρικό μέρος της εν λόγω εργασίας βασίζεται σε ποιοτική μεθοδολογία και περιλαμβάνει ημιδομημένες συνεντεύξεις με 8 κοινωνικούς λειτουργούς που διαχειρίζονται -μεταξύ άλλων- και υποθέσεις παιδικής προστασίας στο πλαίσιο της επαγγελματικής καθημερινής τους πρακτικής ως εργαζόμενοι σε δημοτικές κοινωνικές υπηρεσίες. Σκοπός της έρευνας είναι η αποτύπωση των εμπειριών τους σε σχέση με το αντικείμενο της παιδικής προστασίας, η σκιαγράφηση των υφιστάμενων προκλήσεων και δυσκολιών που αντιμετωπίζουν πάνω σε αυτό το πεδίο και η ανάδειξη της κριτικής τους προσέγγισης με στόχο την διατύπωση κρίσιμων θεσμικών ελλειμμάτων και προτάσεων πολιτικής για την ενίσχυση της παιδικής προστασίας σε εθνικό και τοπικό επίπεδο.
Επιστημική βία και ηθικός ακτιβισμός στην κοινωνική εργασία με πρόσφυγες στην Ελλάδα. Εμπειρίες και απόψεις κοινωνικών λειτουργών από το προσφυγικό πεδίο
Αρβανιτάκη, Ιωάννα; Βουλγαρίδου, Μαρία; Δεδότση, Σοφία; Κομπότη, Δέσποινα; Dedotsi, Sofia; Social Policy (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-03-12)
Η παρούσα εργασία διερευνά την έννοια της επιστημικής βίας και αδικίας στο πλαίσιο της κοινωνικής εργασίας με πρόσφυγες στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας τις θεωρητικές της αφετηρίες καθώς και τις πρακτικές της συνέπειες. Εστιάζει στις μορφές μαρτυρικής και ερμηνευτικής αδικίας, όπως τις ανέπτυξε η Miranda Fricker και τη σύνδεσή τους με τις θεωρίες του Michel Foucault για τη σχέση γνώσης και εξουσίας, του Giorgio Agamben για την κατάσταση εξαίρεσης και τη βιοπολιτική, καθώς και της Gayatri Spivak για τον υποτελή λόγο. Μέσα από αυτές τις προσεγγίσεις αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο οι φωνές των προσφύγων αποσιωπώνται ή ερμηνεύονται μέσα από κυρίαρχα πλαίσια γνώσης, οδηγώντας σε θεσμικό αποκλεισμό και κοινωνική αορατότητα. Παράλληλα, η εργασία αναδεικνύει τον ρόλο του ηθικού ακτιβισμού ως μορφή επιστημικής αντίστασης. Οι κοινωνικοί/ές λειτουργοί καλούνται να υπερβούν θεσμικά όρια όταν αυτά συγκρούονται με την προστασία των δικαιωμάτων των εξυπηρετούμενων, αναλαμβάνοντας ρόλους συνηγορίας, συλλογικής δράσης και κοινωνικής αλλαγής. Η διαθεματικότητα, η κριτική θεωρία, η αποαποικιοποίηση της γνώσης και η ηθική της φροντίδας, ενισχύουν την κατανόηση της πολυπλοκότητας της καταπίεσης και της ανάγκης για πρακτικές που ανταποκρίνονται στις πολλαπλές εμπειρίες αποκλεισμού. Στο ερευνητικό μέρος, πραγματοποιείται ποιοτική έρευνα με ημιδομημένες συνεντεύξεις δέκα κοινωνικών λειτουργών. Συμπερασματικά, τεκμαίρεται ότι η κοινωνική εργασία με πρόσφυγες δεν μπορεί να νοηθεί ως αξιακάαποστασιοποιημένη και ουδέτερη επαγγελματική πρακτική, αλλά οφείλει να ενσωματώνει τον ηθικό ακτιβισμό ως θεμελιώδη πτυχή της επαγγελματικής ταυτότητας, με στόχο την προαγωγή της κοινωνικής δικαιοσύνης και την προάσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης: η περίπτωση των σχεδίων της Ελλάδας και της Πορτογαλίας
Κατερέλος, Ευάγγελος; Μαυρουδέας, Σταύρος Δ. 1961-; Mavroudeas, Stavros; Παπαθεοδώρου, Xρίστος; Σκαμνάκης, Χριστόφορος; Papatheodorou, Christos; Skamnakis, Christoforos; Social Policy (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-03-12)
Το ευρωπαϊκό οικοδόμημα συνταράχθηκε συθέμελα από την πανδημία Covid-19. Ως απάντηση στις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση θέσπισε τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Πρόκειται για ένα χρηματοδοτικό εργαλείο στήριξης των κρατών της ΕΕ που εστιάζει κυρίως στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Κάθε κράτος μέλος υποβάλει ένα εθνικό σχέδιο ανάκαμψης που περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις και το οποίο οφείλει να ευθυγραμμίζεται με ορισμένες στοχεύσεις που υπαγορεύονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η παρούσα διπλωματική εργασία αφενός εξετάζει την κοινωνική διάσταση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και την κατεύθυνση που χαράσσει η Κοινωνική Ευρώπη ύστερα από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αφετέρου, επιχειρεί να συγκρίνει τις κοινωνικές πολιτικές των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης της Ελλάδας και της Πορτογαλίας, στοχεύοντας στη διερεύνηση της κοινωνικής τους δυναμικής. Μέσα από την αξιοποίηση της διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας, της νομοθεσίας καθώς και στατιστικών δεδομένων διαπιστώνεται το υποτονικό ενδιαφέρον της ΕΕ για την ευημερία των πολιτών της και η σοβαρά υποβαθμισμένη κοινωνική διάσταση του Ελληνικού σχεδίου ανάκαμψης. Δεδομένου ότι τα σχέδια βρίσκονται ακόμη σε εφαρμογή, κρίνεται αναγκαία η επανεξέταση των ευρημάτων της έρευνας μετά το πέρας της υλοποίησής τους.