Έμφυλες αναπαραστάσεις και «παλιός» ελληνικός κινηματογράφος

Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στη σκιαγράφηση και χαρτογράφηση των έµφυλων αναπαραστάσεων στον Παλιό Ελληνικό Κινηματογράφο, εστιάζοντας στο πώς παρουσιάζονται οι γυναικείες μυθοπλαστικές παρουσίες. Ως υλικό έρευνας, χρησιμοποιούνται αποσπάσματα από έξι (6) ταινίες της δεκαετίας του 1960: 1) Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο (1959), 2) Μανταλένα (1960), 3) Κορίτσια για φίληµα (1965), 4) Η γυνή να φοβήται τον άνδρα (1965), 5) Μια τρελή, τρελή οικογένεια (1965), 6) Οι θαλασσιές οι χάντρες (1967). Μέσω της ανάλυσης, πρόκειται να απαντηθούν τα εξής ερευνητικά ερωτήματα: (α) Ποια είναι τα κύρια στοιχεία έµφυλης αναπαράστασης και διχοτόμησης του κόσμου σε γυναικείο/ανδρικό που παρατηρούνται στη βιομηχανία του ελληνικού κινηματογράφου; (β) Τι σημαίνει (ξανα)βλέπουμε παλιές ελληνικές ταινίες, σε σχέση µε τα έµφυλα στερεότυπα; (γ) Πώς το υλικό των ταινιών που επιλέχθηκαν για ανάλυση έχει μετατραπεί σήμερα σε αντικείμενο cult ή σημείο αναφοράς στη σύγχρονη µιντιακή κουλτούρα της ελληνικής πραγματικότητας; (δ) Με ποιον τρόπο οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης συμβάλλουν στην αναπαραγωγή προτύπων και αναπαραστάσεων περασμένων δεκαετιών και πεποιθήσεων; Για μία ολοκληρωμένη απάντηση των παραπάνω ερωτημάτων, ως επιπλέον υλικό χρησιμοποιούνται αποσπάσματα των ταινιών «Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο» και «Η γυνή να φοβήται τον άνδρα», τα οποία εμφανίζονται ως προϊόντα παρωδίας στην πλατφόρμα του TikTok. Στο κομμάτι της μεθοδολογίας, επιλέχθηκε η Θεματική Ανάλυση, ακολουθώντας τα έξι στάδια που προτείνουν οι Braun και Clarke. Έτσι, τα εννέα απομαγνητοφωνημένα κειμενικά αποσπάσματα κατηγοριοποιήθηκαν σε τρεις βασικούς θεματικούς άξονες, γύρω από τα έφμυλα ζητήματα και τη γυναικεία ταυτότητα. Η ανάλυση ολοκληρώθηκε με σύγκριση αποσπασμάτων του Παλιού Ελληνικού Κινηματογράφου που παρωδούνται μέσω TikTok βίντεο. Προχωρώντας στη συζήτηση και έπειτα στα συμπεράσματα, προκύπτει ότι παρά τις αλλαγές στη σύγχρονη μυθοπλασία, πολλά από τα στοιχεία των έφμυλων στερεοτύπων του Παλιού Ελληνικού Κινηματογράφου συνεχίζουν να αναπαράγονται. Συγκεκριμένα, μέσα από το πρίσμα των παραδοσιακών μέσων και των νέων ψηφιακών πρακτικών, παρατηρείται συνεχής σύγκρουση ανάμεσα στις πατριαρχικές δομές και τη φεμινιστική οπτική.