Διερεύνηση του ρόλου των αγροτικών συνεργατικών χώρων εργασίας στις διαδικασίες κοινωνικής καινοτομίας: Μια σύγκριση μεταξύ Αυστρίας και Ελλάδας

Η παρούσα διατριβή επιχειρεί να προσφέρει ένα καινοτόμο πλαίσιο για την κατανόηση του μετασχηματιστικού δυναμικού των συνεργατικών χώρων εργασίας στην ύπαιθρο, καθώς αυτοί εμπλέκονται σε διαδικασίες κοινωνικής καινοτομίας, αντλώντας από τη μετακαπιταλιστική βιβλιογραφία και τη σκέψη του συναρμολόγησης και μέσω μιας διεθνούς συγκριτικής μελέτης περιπτώσεων μεταξύ της ύπαιθρου της Αυστρίας και της Ελλάδας (μία περίπτωση από κάθε χώρα). Οι μέθοδοι που εφαρμόστηκαν ήταν: ημιδομημένες συνεντεύξεις (N=28), παρατήρηση συμμετεχόντων και ομάδες εστίασης (2). Τα αποτελέσματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι οι συνεργατικοί χώροι εργασίας στην ύπαιθρο που διοικούνται από την κοινότητα συμμετέχουν πράγματι σε διαδικασίες κοινωνικής καινοτομίας, αντιμετωπίζοντας κοινωνικές ανάγκες και μεταβάλλοντας τις κοινωνικές σχέσεις. Μεταβάλλουν τις κοινωνικές σχέσεις i) σε ατομικό επίπεδο, συνδέοντας τους ντόπιους με υλικούς και άυλους πόρους που τους επιτρέπουν να (ανα)ανακαλύψουν τη δράση τους και να δημιουργήσουν ουσιαστικές σχέσεις με τον εαυτό τους και τους άλλους, και ii) σε συλλογικό επίπεδο, βοηθώντας στη δημιουργία διαφορετικών ομάδων και διοργανώνοντας εκδηλώσεις και δραστηριότητες με συλλογικό ήθος. Αυτές οι δράσεις έχουν μετασχηματιστικό δυναμικό, καθώς λειτουργούν ενάντια και παράλληλα με τα κυκλώματα του κεφαλαίου, αναπτύσσουν την ικανότητα της κοινότητας για συλλογική δράση και προδιαγράφουν τις κοινοτικές οικονομίες. Οι συνεργατικοί χώροι εργασίας συνεργάζονται επίσης με κρατικούς και αγοραίους θεσμούς και τους αναδιαμορφώνουν σύμφωνα με τον ηθικό και ανοιχτό τρόπο λειτουργίας τους. Η διατριβή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η κοινωνική καινοτομία έχει πράγματι μεγάλο δυναμικό για κοινωνικό μετασχηματισμό, αλλά ενέχει επίσης τον κίνδυνο να χρησιμοποιηθεί ως μέσο. Επομένως, αν και απαιτούν περαιτέρω θεσμοθέτηση και υποστήριξη για να προχωρήσουν πέρα από τα ενδιάμεσα και συμβιωτικά στάδια της μεταμόρφωσης, αυτό απαιτεί προσοχή. Μελλοντικές έρευνες θα μπορούσαν να επισημάνουν τις εντάσεις μεταξύ επιχειρηματικότητας και συλλογικότητας εντός των συνόλων κοινωνικής καινοτομίας, καθώς και να συγκρίνουν αντίθετες γεωγραφικές τοποθεσίες, όπως αστικές-αγροτικές και νότιο-βόρειο ημισφαίριο, για να προωθήσουν την κατανόησή μας της κοινωνικής καινοτομίας