Οι πρωτοβουλίες της Ε.Ε. για την χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης από τις αρχές επιβολής του νόμου: ρυθμιστικό πλαίσιο και θεμελιώδη δικαιώματα

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά πώς μπορεί να ενσωματωθεί η Τεχνητή Νοημοσύνη στην επιβολή του νόμου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να ενισχύεται η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα χωρίς να θίγονται θεμελιώδη δικαιώματα και εγγυήσεις του κράτους δικαίου. Αφετηριακά υιοθετείται η παραδοχή ότι το τεχνικά εφικτό δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με το θεμιτό, κατά την εύγλωττη διατύπωση «Πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ᾽ οὐ πάντα συμφέρει» . Σκοπός είναι η αποτύπωση των βασικών χρήσεων ΤΝ στην επιβολή του νόμου και η αξιολόγηση των κινδύνων που συνδέονται με την ιδιωτικότητα και την προστασία δεδομένων, την ισότητα και την αποφυγή αλγοριθμικών διακρίσεων, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Η μεθοδολογία βασίζεται σε νομική και θεσμική ανάλυση του ενωσιακού πλαισίου, με έμφαση στον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1689 (AI Act) και στο πλαίσιο προστασίας δεδομένων, ιδίως στην Οδηγία (ΕΕ) 2016/680 και, όπου εφαρμόζεται, στον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679, και ενισχύεται από επίσημες εκθέσεις και επιλεγμένες μελέτες περίπτωσης, με ειδική αναφορά στην ελληνική εμπειρία. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η προσέγγιση βάσει εκτίμησης κινδύνου, οι απαγορεύσεις για ορισμένες παρεμβατικές πρακτικές και οι αυξημένες υποχρεώσεις για συστήματα υψηλού κινδύνου αποτελούν αναγκαίο θεσμικό υπόβαθρο, αλλά η προστασία δικαιωμάτων κρίνεται στην εφαρμογή. Κύρια συμπεράσματα είναι η ανάγκη σαφών ορίων χρήσης, ουσιαστικής ανθρώπινης εποπτείας, τεκμηριωμένων ελέγχων ακρίβειας και μεροληψίας, καθώς και λειτουργικών μηχανισμών διαφάνειας και προσφυγής. Ως κατεύθυνση μελλοντικής έρευνας προτείνεται η αξιολόγηση της πρακτικής εφαρμογής του πλαισίου σε εθνικό επίπεδο και η συγκριτική εξέταση μεταξύ κρατών μελών.