Η ευρωπαϊκή διακυβέρνηση, οι φυσικές καταστροφές και η κλιματική αλλαγή: αντιστάσεις και εναλλακτικές κινηματικές πολιτικές

Στη παρούσα εργασία εξετάζεται η πρόσληψη της κλιματικής αλλαγής και των συνεπειών της, από το θεσμικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και ερευνάται το κατά πόσον ο λόγος και οι στρατηγικές για την κλιματική αλλαγή επηρεάζουν τον τρόπο που λειτουργεί και εκδηλώνεται η διακυβέρνηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ή επηρεάζονται από αυτήν. Εξετάζονται επίσης και συγκρίνονται, έως ένα βαθμό, οι στρατηγικές αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής που πήραν το όνομα «Νέα Πράσινη Συμφωνία» στη Μεγάλη Βρετανία, στις ΗΠΑ και στην ΕΕ. Η σύγκριση δείχνει ότι η κλιματική αλλαγή, δηλαδή, η μακροχρόνια αλλαγή των κλιματικών συνθηκών που οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα, που είναι υπαγμένη στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, καθώς και οι συνέπειες της, απαιτούν μια διαδικασία μετάβασης σε ένα άλλο κοινωνικό, παραγωγικό και κλιματικό καθεστώς. Με αφορμή αυτήν τη διαπίστωση, δημιουργείται το θεμελιακό ερώτημα του κατά πόσον η ΕΕ, οι θεσμοί της και το σύστημα διακυβέρνησης της μπορούν να μεταρρυθμιστούν ριζικά προς μια τέτοια βαθιά μετασχηματιστική διαδικασία. Διερευνάται, επίσης, για τον ρόλο που έχουν, η μπορούν να έχουν, οι κινηματικές αντιστάσεις στις οικονομικές και περιβαλλοντικές πολιτικές της ΕΕ και περιγράφονται οι θεσμικές και πολιτικές μετατοπίσεις που συνέβησαν, με αφορμή την κρίση χρέους και την συνεπακόλουθη κρίση του ευρώ, στο σύστημα διακυβέρνησης της ΕΕ. Τέλος, τ τίθενται οι αντικειμενικοί παράγοντες που υφίστανται και που επικαιροποιούν διαρκώς το ερώτημα της «ρήξης» με την ΕΕ, εφόσον οι ευρωπαϊκές κοινωνίες, κάτω από τις αναπόδραστες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, προτεραιοποιήσουν την αναγκαιότητα της μετάβασης σε μια άλλου είδους κοινωνική και οικονομική οργάνωση. Τέλος, σκιαγραφείται το ποια θα μπορούσε να είναι η συμβολή και ο ρόλος των περιβαλλοντικών και των συναφών κινημάτων και του συγκρουσιακού τους πεδίου σε μια περίπτωση «ρήξης» με την λογική της ευρωπαϊκής ενοποίησης και της διακυβέρνησής της. Διαπιστώνεται ότι τα ριζοσπαστικά περιβαλλοντικά κινήματα μπορούν να συνεισφέρουν σε ένα νέο συγκρουσιακό περιεχόμενο μιας ανανεωμένης διπλής στρατηγικής πολέμου Θέσεων και Κινήσεων. Το αίτημα της «αντι-λιτότητας» δεν επαρκεί για μια τέτοια προοπτική και θα πρέπει να μπει, επί τάπητος, το ζήτημα της μετάβασης σε μια άλλη παραγωγική και περιβαλλοντική λογική.