Η διαλεκτική της επιστημονικής αφαίρεσης στο κεφάλαιο του Μαρξ-ζητήματα μεθόδου

Στην παρούσα εργασία, με τίτλο, Η Διαλεκτική της Επιστημονικής Αφαίρεσης στο Κεφάλαιο του Μαρξ – ζητήματα Μεθόδου, γίνεται μία προσπάθεια να αναγνωστεί φιλοσοφικά το Κεφάλαιο, με επίκεντρο τη μέθοδό του, την υλιστική διαλεκτική, στη θεμελίωση της επιστήμης, της πολιτικής οικονομίας. Το ερευνητικό ερώτημα αφορά στους όρους συγκρότησης και νοηματοδότησης της έννοιας της αξίας και της υπεραξίας, με επιστημονικό μέσο την αφαίρεση, διερευνώντας ταυτόχρονα εάν τα βήματα αυτά υλοποιούνται με συνεπή τρόπο σε σχέση με την αναφορά του ίδιου του Μαρξ, στο προγενέστερο έργο του, Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας, μαζί με όσες ενυπάρχουν στο Κεφάλαιο. Στη πορεία μελέτης μας, εξετάστηκε και ενσωματώθηκε στο παραπάνω ερευνητικό ερώτημα η λογική μέθοδος ανάπτυξης του συνολικού έργου, σε συνάρτηση με την ιστορική του μελέτη και συγκέντρωση του υλικού, γιατί αποτελούν, κατά την γνώμη μας, στοιχεία που καθορίζουν τον βαθμό και τον τρόπο επιστημονικής αφαίρεσης για την συγκρότηση των απαιτούμενων θεωρητικών εννοιών, της αξίας και της υπεραξίας. Μελετήθηκαν οι όροι συγκρότησης αυτών των εννοιών, παρακολουθώντας την ίδια την σκέψη του Μαρξ, γιατί είναι γεγονός, ότι σε κάθε βήμα λογικής νοηματοδότησης, επανανοηματοδότησης, ή ανασχηματισμού της, η βοήθειά του, με τα σχόλια εντός κειμένου, μας ήταν ευκρινής και εύληπτη. Η αρχική έννοια, της αξίας, αποτελώντας, στο πρώτο επίπεδο ανάλυσής της, δάνειο από τους προηγούμενους αστούς οικονομολόγους, όπως ο ίδιος αναγνωρίζει, αποτελεί θεμελιώδη έννοια ώστε να προχωρήσει στο αμέσως επόμενο επίπεδο αφαίρεσης για να καταλήξει στην έννοια της αφηρημένης εργασίας, ως δική του συμβολή στην παραπέρα ανάπτυξη της θεωρίας. Ενώ, στην συνέχεια, εξετάζουμε την λογική πορεία που ακολουθεί για την συγκρότηση της έννοιας της υπεραξίας. Εντός του κειμένου, επιστρατεύεται το παράδειγμα της εργασίας, γιατί ως τέτοια αξιοποιείται από τον ίδιο τον Μαρξ, για να αποδείξει την ιστορική βάση, στη οποία εδράζεται η λογική του ανάπτυξη, και ως εκ τούτου οι δύο πλευρές, ιστορική και λογική αλληλοσυνέχονται, αλληλοπροσδιορίζονται, χωρίς φυσικά να ταυτίζονται. Το κεφάλαιο στο οποίο σταθήκαμε και επικεντρώσαμε, κατά τη μελέτη μας, ήταν ο φετιχικός χαρακτήρας του εμπορεύματος, γιατί κατά την γνώμη μας, αποτελεί λογική γέφυρα στη συνολική δομή του Κεφάλαιο, συγκεφαλαιώνοντας τα συμπεράσματά του σε σχέση με τη λογική συγκρότηση της έννοιας της αξίας, εντοπίζοντας την αντικειμενική βάση, για την στρέβλωση και σύγχυση σε σχέση με την έννοια της αξίας, προοικονομώντας τα επόμενα στάδια, στο λογικό αναβιβασμό του, την άνοδο από το αφηρημένο στο συγκεκριμένο, που αναφέρονται στις μορφές έκφρασης αυτής και στην κοινωνική σχέση που την εκφράζει, το χρήμα και το κεφάλαιο. Αποτελεί κεφάλαιο σταθμός για την κατανόηση της ουσίας των ζητημάτων του Κεφαλαίου, καθώς αναδύεται το αφανές ως το ουσιαστικό, αφού πρώτα έχει λογικά συγκροτηθεί, με πηγή άντλησης των δεδομένων για την τεκμηρίωσή του από την αντικειμενική πραγματικότητα. Καταλήγοντας, μέσα από τη μελέτη μας, αναδύθηκαν τα υπό μελέτη μέρη στο Κεφαλαίο στην ενότητά τους, αναγνωρίζοντας ότι το κάθε λογικό επίπεδο ανάπτυξης αναφέρονταν στο επόμενο επίπεδο, με τα ιστορικά στοιχεία που παρεμβάλλονται και αναφέρονται, να λειτουργούν ενισχυτικά, επιβεβαιωτικά της λογικής δομής του. Η έννοια της υπεραξίας, αποτελεί τον κρίσιμο και ενδιάμεσο λογικό κρίκο για να καταλήξει στο συγκεκριμένο που μελετά, τους όρους παραγωγής και ανταλλαγής στην κεφαλαιοκρατική οικονομία και τις σχέσεις που αντιστοιχούν σε αυτή. Τέλος, με την ενασχόλησή μας, από τη μελέτη του Α’ τόμου του Κεφαλαίου, για ένα πράγμα βεβαιωθήκαμε ότι αυτή μπορεί να είναι ανεξάντλητη, καθώς κάθε απόπειρα να επανέλθουμε, διαρκώς, μας έδινε νέα στοιχεία. Η κάθε ανάγνωσή μας, ήταν μία νέα ανακάλυψη, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η τοποθέτηση μας αυτή ενέχει την αμφιβολία για τη μελλοντική άρση ή αναθεώρησή της.