Η πολιτειακή μεταβολή στα "Πολιτικά" του Αριστοτέλη: τα αίτια και η σημασία της πολιτικής μεταβολής

Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο να μελετήσει μέσα από το έργο του Αριστοτέλη "Πολιτικά" τα αίτια μεταβολής των πολιτευμάτων και τη σημασία τους στη διαμόρφωση του πολιτικού αγαθού και κατ' επέκταση του πολιτικού δικαίου. Τα βασικά αίτια μεταβολής των πολιτευμάτων εντοπίζονται και αναλύονται κυρίως στο 5ο βιβλίο των "Πολιτικών", γνωστά και ως η "παθολογία των πολιτευμάτων". Στα υπόλοιπα βιβλία, 6ο και 7ο γίνεται μια απόπειρα, από πλευρά του Αριστοτέλη, να βρεθούν λύσεις, ώστε να αποφευχθεί η λεγόμενη "παθολογία των πολιτευμάτων". Τα αίτια, κατά τον ίδιο, διακρίνονται σε αίτια ιδεολογικής φύσεως, ανθρωπολογικής, γεωφυσικής και σε αίτια εξωτερικών παραγόντων. Η παρούσα εργασία εστιάζει το ενδιαφέρον της στα αίτια ιδεολογικής φύσεως, διακρινόμενα σε οικονομικά- πολιτικά και κοινωνικά. Αντίστοιχα στην πρώτη κατηγορία αιτίων εξετάζονται τα υλικά και πολιτικά αγαθά, ενώ στη δεύτερη κατηγορία η έννοια της δικαιοσύνης και της ισότητας. Επιπρόσθετα, στην παρούσα εργασία γίνεται προσπάθεια να καταδειχθεί και να αναδειχθεί η ιδιόμορφη σχέση αλληλεξάρτησης και αλληλο-διαπλοκής μεταξύ οικονομικών-πολιτικών και κοινωνικών αιτίων και, κυρίως, να τονιστεί πώς επηρεάζουν όλα αυτά τα αίτια το ύψιστο αγαθό μιας πόλης, που δεν είναι άλλο από το πολιτικό δίκαιο. Για τον Αριστοτέλη από τη στιγμή που το πολιτικό δίκαιο μετατρέπεται από "αμερές" σε "δίκαιον τι", αυτόματα συνεπάγεται ότι το πολιτικό δίκαιο επιδέχεται επιρροές και, επομένως, αναπόφευκτα οδηγεί στην πολιτειακή μεταβολή του κύριου μέρους του κάθε πολιτεύματος.