Εργάτριες των πάλκων: έμφυλη επιτελεστικότητα και όψεις της επισφάλειας στη μουσική εργασία των λαϊκών τραγουδιστριών

Η εργασία αυτή μελετά τις επιτελέσεις και τις συνθήκες εργασίας των τραγουδιστριών στη μουσική σκηνή του ‘καλού’ λαϊκού της Αθήνας. Μετά από μια επισκόπηση των μετασχηματισμών της έννοιας της λαϊκής μουσικής στα διεθνή και ελληνικά της συμφραζόμενα, συνοψίζει βασικά χαρακτηριστικά του μεταπολεμικού λαϊκού τραγουδιού, με το οποίο η υπό μελέτη σκηνή διατηρεί τις σημαντικότερες γενεαλογικές συγγένειες. Μέσα από επιτόπια έρευνα και συνεντεύξεις, η εργασία αναζητά τους επιτελεστικούς και αξιολογικούς όρους με τους οποίους η δεδομένη σκηνή κατασκευάζεται ως αυθεντικότερη των παρακείμενών της, στη βάση των μουσικών της κειμένων, της εκφοράς τους, του οργανολογίου, της χρήσης τεχνολογιών ήχου, του ακροατηρίου και του περιβάλλοντος επιτέλεσης, εξετάζοντας παράλληλα τις συνθήκες εργασίας που διαμορφώνουν οι παραπάνω όροι. Χρησιμοποιεί την έννοια της επιτελεστικότητας, για να μελετήσει τις επαναλαμβανόμενες φωνητικές και ενσώματες πρακτικές που υλοποιούν το ιδανικό μιας έμφυλης λαϊκότητας. Συμπεραίνει πως το κρίσιμο διακύβευμα της αυθεντικότητας οριοθετεί το ζωτικό χώρο της επαγγελματικής εμπρόθετης δράσης των τραγουδιστριών και αποτρέπει την κινητικότητά τους προς εμπορικότερες σκηνές του λαϊκού. Αναζητά τις συνομιλήτριες μετά τις επιδράσεις της πολύχρονης οικονομικής κρίσης και της πανδημίας στις επαγγελματικές δραστηριότητες όπου κατέφυγαν, συνοψίζοντας βασικά χαρακτηριστικά της επισφάλειας του μουσικού επαγγέλματος. Συζητά τη μουσική εργασία ως συναισθηματική, αισθητική και φιλόδοξη εργασία, σε μια προσπάθεια κριτικής ανάδειξης της αυτο-εκμετάλλευσης των καλλιτεχνών. Εξετάζει τις αντιστάσεις αλλά και τη συμμόρφωση στο νεοφιλελεύθερο αφήγημα που καλεί τα άτομα να καταστήσουν όλα τα μέρη του εαυτού τους διαθέσιμα προς εμπορική χρήση και τη μετέωρη θέση τους μεταξύ μιας μουσικής που έρχεται από το παρελθόν, μιας βιοποριστικής ανάγκης στο παρόν και μιας καλλιτεχνικής αυτοπραγμάτωσης που όλο αναβάλλεται για το μέλλον.