Ο ρόλος της νομιμότητας των ασύμετρων σχέσεων κυριαρχίας στην κοινωνιοψυχολογική επεξεργασία διομαδικών και ιδεολογικών ζητημάτων : μια πειραματική μελέτη σε νοσηλευτές

Στο παρόν πείραμα επιχειρήσαμε να μελετήσουμε την έννοια της νομιμότητας, ως παράγοντα επικαθορισμού των σχέσεων κυριαρχίας και των κοινωνικών αναπαραστάσεων. Πιο συγκεκριμένα, διερευνήσαμε τον ρόλο της κοινωνικής θέσης και της νομιμότητας της κοινωνικής θέσης στην στερεοτυπική πρόσληψη της ενδο-ομάδας και της εξω-ομάδας με βάση τις διαστάσεις της ικανότητας και της θερμότητας, την επικύρωση της δοξασίας του δίκαιου κόσμου, την τάση δικαιολόγησης του ισχύοντος status quo καθώς και την προσλαμβανόμενη νομιμότητα και σταθερότητα των διομαδικών σχέσεων. Δημιουργήθηκαν τέσσερις πειραματικές συνθήκες στις οποίες τα υποκείμενα καταλάμβαναν είτε υψηλή είτε χαμηλή κοινωνική θέση, η οποία άλλοτε ήταν νομιμοποιημένη και άλλοτε απονομιμοποιημένη. Τα ευρήματα κατέδειξαν ότι η νομιμότητα των σχέσεων εξουσίας επηρεάζει σημαντικά την κοινωνιοψυχολογική επεξεργασία των ατόμων κυμαινόμενης θέσης: συγκεκριμένα σε συνθήκες μη νόμιμου status, οι συμμετέχοντες υψηλής θέσης τείνουν να δικαιολογούν το σύστημα πιο έντονα σε σχέση με τους συμμετέχοντες χαμηλής θέσης. Εξίσου σημαντικό είναι το εύρημα ότι σε αυτά τα πλαίσια, η διάσταση της ικανότητας, που κατά κανόνα χαρακτηρίζει τις ομάδες υψηλού status, φαίνεται να πλήττεται ως παράγοντας επιμέτρησης της κοινωνικής αξίας. Από την άλλη, τα υποκείμενα χαμηλού status δράττουν την ευκαιρία να εκφράσουν την αντίρρησή τους για την υφιστάμενη τάξη πραγμάτων, αλλά και να προσδώσουν κοινωνική αξία στον εαυτό τους επιστρατεύοντας την διάσταση της θερμότητας. Με άλλα λόγια, η απονομιμοποίηση των σχέσεων κυριαρχίας αφενός εντείνει τις προσπάθειες των συμμετεχόντων υψηλής θέσης να εκλογικεύσουν τα πράγματα και να προασπίσουν την διατήρησή τους και αφετέρου δίνει την δυνατότητα στους συμμετέχοντες χαμηλής θέσης να διακριθούν κοινωνικά.