Το ήθος της υπερορίας. Για το βιβλίο: Γιάννης Ρίτσος / Μέλπω Αξιώτη, Καταραμένα κι ευλογημένα χαρτιά. Σπαράγματα αλληλογραφίας (1960-1966)

Όταν καλείσαι να μιλήσεις απροσχεδίαστα για ένα βιβλίο, προσπαθείς, ανάμεσα στα άλλα, να σκεφτείς το προσδοκώμενο από τη δική σου προσέγγιση. Στην περίπτωση του βιβλίου που καλωσορίζουμε απόψε, υπέθεσα πως το ζητούμενο θα ήταν να αναψηλαφήσω το «ήθος της εξορίας», με αφορμή τα σπαράγματα της αλληλογραφίας του Γιάννη Ρίτσου με τη Μέλπω Αξιώτη, τα οποία μας χαρίζει, για άλλη μια φορά η Άγρα, σχολιασμένα με επάρκεια και ευαισθησία από τη Μαίρη Μικέ. Αυτά τα 83 γράμματα, οι κάρτες και τα τηλεγραφήματα μεταξύ Απριλίου 1960 και Ιανουαρίου 1966, και πιο συγκεκριμένα τα 65 δείγματα επιστολικού λόγου του Ρίτσου και τα 18 της Αξιώτη, «χαρτογραφούν» μια ακόμη γόνιμη φιλία, για να δανειστώ την ωραία διατύπωση της Λίζυς Τσιριμώκου. Έτσι τιτλοφορούσε –«Χαρτογραφία μιας φιλίας»– τα δικά της προλεγόμενα, το 2008, στην έκδοση της αλληλογραφίας του Γιάννη Ρίτσου με την Καίτη Ζεύγου και τον Άρη Αλεξάνδρου, την οποία επίσης χρωστούμε στην Άγρα και η οποία προσφέρεται βεβαίως για συγκριτικές αναγνώσεις.