Ρητορικές κατασκευές της πραγματικότητας μέσα από συγκρουσιακά αφηγήματα και η διαπραγμάτευση της νόρμας του πατριωτισμού στους λόγους περί πανδημίας στον ελλαδικό χώρο

Η πανδημία του κορωνοϊού αποτέλεσε ένα μεγάλο κοινωνικό και ιστορικό γεγονός που ανέτρεψε παγκοσμίως πολλά από τα «αυτονόητα» δεδομένα της καθημερινής ζωής, αλλά και της κυρίαρχης αναπαράστασης του Δυτικού κόσμου, όπως επίσης και της ελληνικής κοινωνίας, με αποτέλεσμα να γίνει κεντρικό θέμα στο δημόσιο πολιτικό και κοινωνικό διάλογο, για τα έτη 2020-2022. Σ’ αυτό το πλαίσιο αναδείχθηκαν πολλοί και αντικρουόμενοι λόγοι για το «τι ακριβώς συμβαίνει» και πώς «εμείς» στεκόμαστε απέναντι σε αυτό που συμβαίνει, κάποιοι εκ των οποίων κανονιστικοί και κυρίαρχοι και κάποιοι προερχόμενοι από ενεργές μειονότητες ή κοινωνικά καταπιεσμένες ομάδες. Στην παρούσα διπλωματική εργασία ερευνώνται τα αφηγήματα, οι πολιτικέςιδεολογικές θέσεις και οι αναπαραστάσεις που φέρουν αυτοί οι λόγοι, αλλά και οτρόπος που διαπραγματεύονται τη νόρμα του πατριωτισμού, που αποτελεί μία κανονικοποιημένη αξία στο πλαίσιο των σταθεροποιημένων εθνών-κρατών. Διερευνάται επίσης, ο ρόλος που ενδέχεται να έχουν ο πολιτικός προσδιορισμός και η θέση απ’ την οποία εκφέρουν λόγο τα ομιλούντα υποκείμενα αλλά και ο χρόνος εκφοράς/γραφής του λόγου. Για την ανάλυση, χρησιμοποιείται το λογισμικό iramuteq και αντλούνται στοιχεία από τη θεματική ανάλυση περιεχομένου και την κριτική ανάλυση λόγου (ΚΑΛ-CDΑ). Τα αποτελέσματα, δείχνουν την παρουσίαση διαφορετικών και εν μέρει αντικρουόμενων ιστορήσεων για την πανδημία στην Ελλάδα, με βάση την πολιτική θέση των πομπών αλλά και τη θέση από την οποία μιλούν τη στιγμή εκφοράς του λόγου. Οι κατηγορίες λόγου που προέκυψαν από την ανάλυση του iramuteq είναι οι εξής: (1) Η προάσπιση του δημόσιου συστήματος υγείας και του λαού έναντι της κυβέρνησης (αριστερός λόγος), (2) Εθνική ενότητα στον ελληνικό λαό και αλληλεγγύη (κεντρώος και δεξιός λόγος), (3) Κράτος, (συμ)πολίτες και «ειδικοί» μαζί, ενάντια σε έναν κοινό «αόρατο εχθρό» (ο λόγος του πρωθυπουργού και άμεσων υποστηρικτών-τριων), (4) Η πειθάρχηση, οι απαγορεύσεις και η διαχείριση της εργασίας (αντιεξουσιαστικός λόγος), (5) Κυρίαρχος επιστημονικός λόγος και διαπραγμάτευσή των επιστημονικών δεδομένων.