Από τον Althusser στο Deleuze: έρευνα για την ενδεχομενικότητα και την διαφορική οντολογία εντός της ταξικής πάλης
Κωνσταντινίδη-Μπέη, Δήμητρα
2026/01/31
Η έννοια της δομής αποτέλεσε κεντρικό άξονα της θεωρητικής σκέψης του 20ού αιώνα, σηματοδοτώντας μια ριζική επιστημολογική στροφή στην κατανόηση της γλώσσας, της κοινωνικής πραγματικότητας και της υποκειμενικότητας. Η σημειωτική τομή που εγκαινίασε ο Ferdinand de Saussure, μέσω της σύλληψης της γλώσσας ως συστήματος διαφορών και σχέσεων μεταξύ σημαίνοντος και σημαινόμενου, υπονόμευσε την προτεραιότητα της σταθερής Ουσίας και της συνειδησιακής υποκειμενικότητας, θέτοντας τις βάσεις του δομισμού και του μεταδομισμού στη γαλλική θεωρητική παράδοση. Παράλληλα, η κριτική στη διαλεκτική και η απομάκρυνση από ανθρωποκεντρικά μοντέλα σκέψης ανέδειξαν νέες μορφές κατανόησης της ιστορικότητας, της γνώσης και της επιστημονικής πρακτικής.
Η παρούσα εργασία διερευνά την οντολογία της δομής όπως αναπτύσσεται στα κύρια έργα του Louis Althusser και του Gilles Deleuze, με στόχο την ανάδειξη σημείων σύγκλισης μεταξύ των δύο φιλοσόφων. Υποστηρίζεται ότι αμφότεροι διαμορφώνουν μια εμμενή, διαφορική και ενδεχομενική οντολογία της δομής, η οποία απορρίπτει τη στατική και υπερβατική σύλληψη της Ουσίας υπέρ ενός δυναμικού γίγνεσθαι. Η δομή νοείται όχι ως κλειστό και αμετάβλητο πλαίσιο, αλλά ως πεδίο εσωτερικών διαφοροποιήσεων και ενδεχομενικών μετασχηματισμών.
Μέσα από τη συγκριτική ανάλυση των εννοιών της επικαθορισμένης δομής στον Althusser και της διαφοράς, της πολλαπλότητας και του δυνάμει στον Deleuze, η εργασία εξετάζει τις συνθήκες ανάδυσης του Νέου και τις πολιτικές συνέπειες αυτής της οντολογίας, ιδίως ως προς την κατανόηση της ταξικής πάλης και των κοινωνικών μετασχηματισμών.
Download PDF
View in repository
Browse all collections