Αθηναίων Πολιτεία: περί του τίτλου

H Aθηναίων Πολιτεία δεν είναι ένα τυπικό αριστοτελικό κείμενο. Μία καταγραφή των ιστορικών γεγονότων και των μυθικών ιστοριών μέσα από τις οποίες η Αθήνα κατέκτησε τη δημοκρατία (το ιστορικό, πρώτο μέρος του κειμένου) ακολουθείται από την περιγραφή των αξιωμάτων και των θεσμών, βάσει των οποίων εξακολουθεί να διοικείται ως τις μέρες του Αριστοτέλη (το συστηματικό, δεύτερο μέρος του κειμένου). Ελάχιστες είναι οι φορές που η στεγνή αυτή παρουσίαση διακόπτεται από κάποια κρίση του συγγραφέα· και όταν αυτό συμβαίνει, σε τίποτε δεν μας θυμίζει τη λάμψη της αριστοτελικής σκέψης που γνωρίζουμε από το υπόλοιπο corpus. Αρκετοί μελετητές μάλιστα υποθέτουν ότι η *Αθηναίων Πολιτεία *δεν γράφτηκε καν από τον Αριστοτέλη αλλά από κάποιον μαθητή του. Η «ανάθεση» αυτή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ενός συλλογικού έργου (του πρώτου ίσως ερευνητικού προγράμματος στην ιστορία της σκέψης) καταγραφής *πολιτειών *των υπαρκτών πόλεων-κρατών και οργάνωσής τους (σύμφωνα με την παράδοση) με βάση το πολίτευμά τους. Από τις 158 πολιτείες, τα ονόματα των οποίων μας σώζονται στους αρχαίους καταλόγους των αριστοτελικών έργων, η Αθηναίων Πολιτεία είναι η μόνη που έφτασε στα χέρια μας, και μάλιστα αρκετά πρόσφατα, αφού ο πάπυρος στον οποίο έχει σωθεί ανακαλύφτηκε και εκδόθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα.