Η «επιστήμη» της κοινωνικής αλλαγής ως ερευνητικό πρόγραμμα: η Αριστερά απέναντι στο κράτος στον 20ο αιώνα

Ο 20ος αιώνας καθορίστηκε σε μεγάλο βαθμό από την κομμουνιστική ιδεολογία, η οποία στόχευε στην υπέρβαση του καπιταλιστικού συστήματος. Άλλωστε, κατά τη νεωτερικότητα, αναδείχτηκε για πρώτη φορά μια συνθήκη, όπου ο άνθρωπος αντιλήφθηκε ότι μπορεί να βαδίσει χωρίς να τον υποβαστάζουν εξωτερικές, προς αυτόν, δυνάμεις.Στη διάρκεια του ιστορικού αυτού κύκλου, οι επαναστάτες προσπάθησαν να συμφιλιώσουν τις δυο κεντρικές ιδέες του Διαφωτιστικού Παραδείγματος, την ελευθερία και την ισότητα. Ποια ήταν, όμως, τα μονοπάτια που ακολουθήθηκαν σε αυτό την τιτάνια προσπάθεια κοινωνικής χειραφέτησης; Η μετασχηματιστική διαδικασία υπήρξε μια αδιαμεσολάβητη διαδικασία κοινωνικών συγκρούσεων ή υπήρξε πάντοτε κάποιο κεντρικό σημαίνον, γύρω από το οποίο αρθρώνονταν τα αντιπαραθετικά σχέδια; Τι ρόλο διαδραμάτισε σε αυτή τη διαδικασία η πολιτική θεωρία; Σε τελική ανάλυση, μετά τα γεγονότα του 1989, μπορούμε ακόμα να μιλάμε για ριζικό κοινωνικό μετασχηματισμό ή τα εν λόγω «θέματα» αποτελούν χειμαιρικές πλάνες μιας άλλης εποχής; Τα ερωτήματα είναι πολλά και απαιτητικά, ενώ οι απαντήσεις αναγκαστικά ατελείς.