Η διαδικασία μετάβασης των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης προς την οικονομία της αγοράς: συγκριτική προσέγγιση και προοπτικές

Το συγκεκριμένο άρθρο επιχειρεί να αναδείξει τα κύρια στοιχεία των οικονομιών των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης στο πλαίσιο της μετάβασης τους προς την οικονομία της αγοράς και τον καπιταλισμό μετά την κατάρρευση των χωρών του λεγόμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού» το 1989. Επιχειρείται να καταδειχθούν οι ιδιαιτερότητες ενός οικονομικού μοντέλου που αναδύεται στο πλαίσιο του μετασχηματισμού της οικονομίας αλλά και της κοινωνίας των συγκεκριμένων χωρών. Επίσης, προσπαθεί να κάνει κατανοητό το είδος του καπιταλισμού που αναδύεται και τις διαφορές του με τις αναπτυγμένες χώρες της Δύσης. Επίσης, επιχειρεί να κάνει κατανοητό το ρόλο της γεωγραφικής περιοχής και της σημασίας της και την οριοθετημένη θέση της κάθε περιοχής στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομίας. Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται η προσπάθεια να κατανοηθεί η παρουσία των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση και κυρίως με τις χώρες του Ευρωπαϊκού Βορρά. Παράλληλα, επιχειρεί να καταδείξει συνοπτικά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της μετάβασης και την αντιπαράθεση που αναπτύχθηκε. Χαρακτηριστικά ζητήματα ήταν η πορεία και η ταχύτητα των μεταρρυθμίσεων, οι μέθοδοι ιδιωτικοποίησης που χρησιμοποιήθηκαν και επιπλέον το θεσμικό πλαίσιο της οικονομίας προκειμένου να προχωρήσει η μετάβαση προς την οικονομία της αγοράς. Προφανώς οι αντιθέσεις που αναπτύχθηκαν κάλυπταν ένα ιδεολογικό πλαίσιο.