Η επιρροή της σύμβασης του Άαρχους και του ευρωπαϊκού περιβαλλοντικού δικαίου στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα στην ελληνική έννομη τάξη

Το αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του βαθμού επιρροής της Σύμβασης του Άαρχους και του συναφούς με αυτήν Ευρωπαϊκού Δικαίου Περιβάλλοντος στην ελληνική έννομη τάξη σχετικά με την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενσωματώσει σε αρκετά ικανοποιητικό βαθμό τον τρίτο πυλώνα της Σύμβασης του Άαρχους, ήτοι το δικαίωμα πρόσβασης των ιδιωτών στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα, μέσω παράγωγου δικαίου που άπτεται περιβαλλοντικών θεμάτων. Παρόλο που το συγκεκριμένο δικαίωμα έχει κατοχυρωθεί σε επιμέρους περιβαλλοντικά νομοθετήματα, εντούτοις, απουσιάζει η οριζοντιοποιημένη κατοχύρωσή του ως ένα καθολικό πρόσβασης στη δικαιοσύνη για οποιαδήποτε παραβίαση της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Το νομοθετικό αυτό κενό σε συνάρτηση με την ύπαρξη των διαφορετικών εθνικών δικονομικών ρυθμίσεων, καλείται να καλύψει το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οριοθετώντας τη διακριτική ευχέρεια των Κρατών-Μελών με γνώμονα τόσο τη γενική αρχή της ευρείας πρόσβασης στη δικαιοσύνη όσο και της αποτελεσματικής εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου. Το δικαίωμα πρόσβασης στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα της Σύμβασης του Άαρχους, ως δίκαιο αυξημένης τυπικής ισχύος, έχει ενσωματωθεί στην ελληνική έννομη τάξη κυρίως κατόπιν του συναφούς ευρωπαϊκού δικαίου. Ωστόσο, η υιοθετούμενη ελληνική πρακτική του νομοθέτη και της διοίκησης έχουν καταδείξει σημαντικά προσκόμματα στην απρόσκοπτη άσκηση του συγκεκριμένου δικαιώματος. Σημαντικό αντιστάθμισμα σε αυτά αποτελεί η γενναιόδωρη νομολογία του Σ.τ.Ε., το οποίο, συνεπικουρούμενο από τον ενωσιακό δικαστή, λειτουργεί ως θεματοφύλακας και εγγυητής της απρόσκοπτης πρόσβασης των ιδιωτών στην δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα, υπό το πρίσμα των γενικών αρχών του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου περιβάλλοντος.