Το ρεύμα των νεορθοδόξων: πολιτισμικές αναγνώσεις του φαινομένου και οι σχέσεις του με την Αριστερά

Η παρούσα εργασία εξετάζει την ανάδυση και την εξέλιξη του ρεύματος της Νεοορθοδοξίας στη μεταπολιτευτική Ελλάδα, εστιάζοντας στις θεωρητικές του καταβολές, στη δημόσια παρουσία του, καθώς και στις αντιδράσεις που προκάλεσε. Το ρεύμα αυτό αποκτά αξιοσημείωτη απήχηση στη δημόσια σφαίρα κατά τη δεκαετία του 1980, σε μια περίοδο έντονων κοινωνικών και πολιτικών ανακατατάξεων, μέσα από τον δημόσιο διάλογο. Μέσα από μια διεξοδική ανάλυση αναδεικνύονται οι βασικές ιδεολογικές αναφορές των Νεοορθοδόξων, όπως η ταύτιση του ελληνισμού και της Ορθοδοξίας, η αναγωγή του κοινοτικού μοντέλου που απαντάται στην ελληνική παράδοση του παρελθόντος σε πρότυπο κοινωνικής οργάνωσης και η έμφαση στον αντιδυτικισμό, συνεπικουρούμενη από τη σφοδρή κριτική στον δυτικό Διαφωτισμό. Η εργασία καταγράφει τους κύριους εκπροσώπους του ρεύματος και επιχειρεί να ερμηνεύσει τις μεταξύ τους διαφοροποιήσεις, ενώ παράλληλα εξετάζει το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο που πριμοδότησε την διάδοση των ιδεών τους, καθώς και τις πηγές έμπνευσης της Νεοορθοδοξίας μέσα από την ιστορική διαδρομή του ελληνικού κράτους. Μια εκτενής αναφορά γίνεται στην καινοφανή συνομιλία που διαμορφώθηκε τη δεκαετία του 1980, ανάμεσα σε νεοορθόδοξους και αριστερούς στοχαστές, η οποία απέκτησε χαρακτήρα δημόσιου διαλόγου, μέσα από τον περιοδικό τύπο. Παρά την ευρεία προβολή που είχε το συγκεκριμένο φαινόμενο, δεν δημιούργησε κάποιου είδους σύγκλιση, ούτε καλλιέργησε το έδαφος για μια ενδεχόμενη συνεργασία. Επιπλέον, αναλύεται η κριτική που δέχτηκε η Νεοορθοδοξία, τόσο από τον θεολογικό, όσο και από τον πολιτικό χώρο, και ιδιαίτερα από την Αριστερά, η οποία αντιτάχθηκε σε αυτήν την επιχειρούμενη σύγκλιση, επικαλούμενη τις αξεπέραστες δομικές διαφορές που υπήρχαν μεταξύ τους.